www.netdidned.be
Hoofdpagina
Bestuur
NDN-activiteiten
Bint
Agenda
Actuele berichten
Ideeën / reacties
Archief
Lidmaatschap
Publicaties
Koppelingen
NDN-Nieuwsbrief
 Zoek op de site van NDN:  
 Powered by freefind
 
 
 
VIND JE NEDERLANDS EEN MOOIE TAAL?

Filmpje op Taalschrift – Nederlandse Taalunie

Je krijgt een diversiteit van meningen.
De schoonheid van een taal beoordelen is nagenoeg het toppunt van subjectiviteit.
In elk geval is Nederlands je eigen taal waarin je volkomen jezelf kunt zijn.

G.D.
 
 

Agenda

Index       

KOMT

- Studiedag taalontwikkelend lesgeven - woensdag 16 mei 2018 - Brussel

- FORUMDAG FORUM TAALBELEID EN TAALONDERSTEUNING HOGER ONDERWIJS – dinsdag 8 mei 2018

- Wie wordt de beste leraar Nederlands van 2018?

- Centrum Nascholing Onderwijs (CNO) Universiteit Antwerpen - Aanbod Nederlands

- Centrum voor Taal en Onderwijs KULeuven (CTO) - Vormingsaanbod

- Agenda (onderwijs)evenementen op de website Taalunieversum (Taalunie)

IS GEWEEST

- NDN-Lenteconferentie - vrijdag 27 april 2018 Stadscampus UAntwerpen

- NDN- Netwerkmiddag 'EEN VISIE OP VISIES: over het onderwijs Nederlands in de 21ste eeuw'
woensdag 11 oktober 2017 Arteveldehogeschool Gent

- Verkiezing van de beste leraar Nederlands in 2017 (ook in 2016)

- NDN-Netwerkmiddag "Binnenklasdifferentiatie, leerkansen voor alle leerlingen bij Nederlands"
woensdag 12 oktober 2016 - 15-17 u - Het Brantijser, Stadscampus Universiteit Antwerpen

- NDN-Lenteconferentie "Bewust taalvaardig" - Vrijdag 15 april 2016 Stadcampus UAntwerpen

- Colloquium over de positie van het Nederlands in het hoger onderwijs
KANTL Gent donderdag 10 december 2015

- Schrijfvaardigheid in de schijnwerpers - Den Haag - 16 oktober 2015

- Taalbeleid in de 21ste eeuw - Hoe kan digitalisering de taalvaardigheid van de studenten
in het hoger onderwijs versterken? - Gent - 19 mei 2015

- NDN-Lenteconferentie over literatuuronderwijs -
vrijdag 6 maart 2015 in de Stadscampus Universiteit Antwerpen

- Conferentie voor Lerarenopleiders ‘Lerarenopleiders maken de brug’
donderdag 26 februari 2015 – Hogeschool PXL – Education Hasselt
- Terugblik

- Breyten Breytenbach krijgt eredoctoraat van de Universiteit Gent - woensdag 3 december 2014

- WERKCONFERENTIE TAALGERICHT VAKONDERWIJS - Slot Zeist - 26-11-2014

- Dag van het Literatuuronderwijs - Rotterdam 11 november 2014

- Netwerkmiddag NDN Onlinetekstbegrip Hogeschool PXL Hasselt - 15 oktober 2014

- NDN-Netwerkmiddag Universiteit Gent op woensdag 19 maart 2014

- Lenteconferentie NDN Campus Stad Universiteit Antwerpen vrijdag 24 mei 2013

- Netwerkmiddag NDN UGent over Schrijfvaardigheidsdidactiek Hoger Onderwijs
met Gert Rijlaarsdam woensdag 13 maart 2013

- Herfstconferentie Netwerk Didactiek Nederlands op woensdag 3 oktober 2012 - Arteveldehogeschool Gent
met als thema Taalontwikkelend lesgeven: hoe doe je dat?

- Studievoormiddag effectmetingen taalbeleid – Leuven dinsdag 8 mei  2012

- Netwerkmiddag NDN 'Van Taalbeschouwing naar beter Taalgebruik' -
Universiteit Gent Woensdag 14 maart 2012

- Maatschappelijke taalvaardigheid in duet - Een kwaliteitsdebat n.a.v. de peiling
Nederlands in de 3e graad aso, kso, tso - Organisatie AKOV Vlaams Ministerie Onderwijs en Vorming -
HIG Schaarbeek woensdag 8 februari 2012


- Vernieuwingen in het onderwijs Nederlands. Hoe zorg je dat het werkt?
Implementatieconferentie NTU Hoeven 8-9 december 2011

- Dag van het Nederlands: Beeld en taal - Op weg naar mediageletterdheid -
Woensdagnamiddag 5 oktober UA Antwerpen (Campus Drie Eiken)

- Lenteconferentie NDN en LOPON² in samenwerking met CNO UA op vrijdag 13 mei 2011
Universiteit Antwerpen Taalbeleid in de lerarenopleiding: mag het iets meer zijn?

- Netwerkmiddag NDN - woensdag 23 maart 2011 Universiteit Gent

- Boekpublicatie 5-11-2010 'Naar taalkrachtige lerarenopleidingen.
Bouwstenen voor taalbeleid
' red. Dorothea Van Hoyweghen - uitg. Plantyn

- NDN-lenteconferentie 2010 - vrijdag 7 mei "Kwaliteitszorg voor taal door leerlijnen"

- Colloquium BELGISCH-NEDERLANDS IN HET SPANNINGSVELD TUSSEN VERKAVELINGSVLAAMS EN STANDAARDTAAL -
Gent op donderdag 29 april 2010, 10-17.30 uur

- De Conferentie van Het Schoolvak Nederlands (HSN) 23 - Den Haag 13-14 november 2009
- Presentatie Kennisplatform Taalontwikkelende Leraar Utrecht - vrijdag 11 december 2009

- Taalactiedag lerarenopleidingen gericht op taalbeleid Nederlands op vrijdag 15 mei 2009
Universiteit Antwerpen Stadscampus

- Lenteconferentie Netwerk Didactiek Nederlands
op vrijdag 8 mei 2009 Universiteit Antwerpen Campus Drie Eiken Wilrijk

- Voorjaarsconferentie 2008 VVM-Netwerk nu NDN


Maart 2007 tot juni 2018

KOMT

Studiedag taalontwikkelend lesgeven - woensdag 16 mei 2018 - Brussel

Taal en taalontwikkelend lesgeven blijft actueler dan ooit. Daarom organiseert Scholengemeenschap
Sint-Gorik Brussel samen met Katholiek Onderwijs Vlaanderen, KU Leuven Campus Brussel en Odisee een studiedag rond taalontwikkelend lesgeven voor zowel beleidsmedewerkers als leraren in het secundair en
docenten in het hoger onderwijs.

Inschrijven (gratis)

Programma

 

12.30 - 13.00 u.

13.00 - 13.20 u.

Ontvangst met broodjeslunch

Welkom door Maité Schiepers (coördinerend directeur
scholengemeenschap Sint-Gorik Brussel), Steven Vanackere (academisch beheerder KU Leuven Campus Brussel) en Joris Rossie (algemeen directeur Odisee Hogeschool)

13.20 - 13.50 u.

14.00 - 15.00 u.

https://cdn.flxml.eu/dyn/images/smartbuilder/transparent.png

Keynote Marleen Lippens (Katholiek Onderwijs Vlaanderen)

Keuze uit één van de volgende sessies:

Breed screenen bij de start van het eerste jaar secundair onderwijs
Iris Philips (pedagogisch begeleider taal voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen
in de regio Mechelen-Brussel)

Voor wie? Leraren van de 1e graad

Tijdens deze sessie gaan we dieper in op de doelstellingen van de
verplichte taalscreening. Je leert screeningsinstrumenten inzetten binnen deze brede taalscreening. Je bekijkt hoe de aanpak op jouw school hierbij past en waar er nog groeikansen zijn. Daarnaast hebben we ook oog voor de communicatie van de screeningsresultaten naar het team. We bekijken de aandachtspunten bij de terugkoppeling op de klassenraad.

 

 

Iedereen Taalcompetent! Een visie op het onderwijs Nederlands in de 21ste eeuw
Kris Van Den Branden (hoofddocent aan de Faculteit Letteren van de KU Leuven
en lid van de kerngroep die adviseerde bij het schrijven van de visietekst Iedereen taalcompetent)

Voor wie? Beleidsmedewerkers

Hoe moet het onderwijs van het Nederlands er in de 21ste eeuw idealiter uitzien?
Hoe kan het maximaal aansluiten bij recente maatschappelijke ontwikkelingen? De Nederlandse Taalunie produceerde op vraag van de ministers van onderwijs en
cultuur van Vlaanderen en Nederland, en met de hulp van een Nederlands-Vlaamse expertengroep, een visietekst die ondertussen breed gedragen wordt in het veld
en door onderwijsondersteuners. Tijdens deze sessie maak je kennis met de inhoud en de implicaties van deze visietekst.

Academische woordenschat en vaktaal
Kirsten Fivez (projectmedewerker taalbeleid en docent academisch Nederlands aan de KU Leuven (Instituut voor Levende Talen))
Voor wie? Leraren van de 3e graad

In deze workshop kom je te weten hoe je als leerkracht je leerlingen zowel in taal- als in niet-taalvakken kunt voorbereiden op het taalgebruik in een academische opleiding. Via praktisch lesmateriaal en concrete voorbeelden leer je hoe je hen de nodige talige strategieën kunt aanleren om op een efficiënte en effectieve manier hun academische woordenschat en vaktaalkennis uit te breiden.
Geletterdheidsvaardigheid in praktijkvakken
Tine Binnemans (pedagogisch begeleider taal voor het Katholiek Onderwijs Vlaanderen in de regio Mechelen-Brussel en verbonden aan het Miniemeninstituut in Leuven)
Voor wie? Praktijkleraren

Ook in het tso- en bso-onderwijs wil je je leerlingen voldoende geletterd maken om te kunnen functioneren in onze maatschappij en in hun beroep. Maar hoe verhoog je hun geletterdheidsvaardigheid? Deze workshop geeft je concrete tips om in praktijkvakken aan de taalvaardigheid van je leerlingen te werken. Met behulp van o.a. voorbeeldlesmateriaal, filmpjes, kant-en-klare checklists en vooral veel interactie bouw je aan een verruiming van je expertise zodat je zelf een traject kan opstarten op maat van jouw school.

15.00 - 16.00 u.

https://cdn.flxml.eu/dyn/images/smartbuilder/transparent.png

Keuze uit één van de volgende sessies:

Mijn (praktijk)les een taalles? Hoe begin ik eraan? Workshop
‘Taalontwikkelend lesgeven: de kracht van taal zit in elke les’

An De Moor (Talenbeleidcoördinator Odisee en KU Leuven)
Voor wie? Leraren van alle graden

Leerlingen maken zelden zelf de transfer tussen wat ze in de les Nederlands leren en de andere vakken. En toch zijn taalcompetenties cruciaal voor hun studiesucces en later beroepsleven. Kan elke les een taalles zijn? Kan elke leerkracht een taalbewuste leraar zijn? Dat kan! Meer nog, het is zelfs helemaal niet zo moeilijk!

In deze workshop maak je aan de hand van filmmateriaal met authentieke praktijkvoorbeelden kennis met de principes van taalontwikkelend lesgeven in het algemeen en met het geven van concrete taalsteun in het bijzonder:
hoe maak je leerlingen ook taalvaardiger in jouw vakles, hoe geef je feedback,
hoe gebruik je in je (praktijk)les Instructiekaarten/stappenplannen/schrijfkaders/begrippenlijsten,… .

Je kan deze workshop gebruiken in alle vakken en onderwijsvormen.
Alle deelnemers krijgen een weblink naar het TOL-pakket met het filmmateriaal.

 

Aan de slag met ‘Waaier TVO’
Gerd Van Ael (pedagogisch begeleider taal voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen
regio Mechelen-Brussel)

Voor wie? Leraren van alle graden

De ‘Waaier TVO’ is een inspiratiebundel enerzijds en een instrument om het aanwezige didactische kapitaal rond (talige) noden binnen een school naar voren te halen anderzijds. In deze ‘Waaier’ vind je heel wat concrete didactische tips om leerlingen talig a
an de slag te laten gaan in ALLE lessen. Dat wordt geïllustreerd met voorbeelden
die uit alle vakken geplukt werden. Tijdens de sessie gaan we concreet met de
waaier aan de slag.

 

Breed evalueren
Fabian Willems (Schoolbegeleider voor Katholiek Onderwijs Vlaanderen in de regio Mechelen-Brussel en schoolanker voor Brussel)
Voor wie? Leraren van alle graden

Bij het werken met leerlingen met een taalachterstand of anderstalige leerlingen is een gedifferentieerde aanpak aangewezen. Hoe kan je dit ook vertalen naar je evaluatie- en rapporteringspraktijk?

Tijdens deze workshop verkennen we hoe breed evalueren en rapporteren een hefboom kunnen zijn in de ontwikkeling van elke leerling dus ook voor leerlingen met een taalachterstand of anderstalige leerlingen. We bekijken in een eerste fases de
principes van breed evalueren. Nadien maken we de vertaling naar de praktijk.
We onderzoeken ook hoe rapportering kan bijdragen aan het leerproces van
de leerlingen. We voorzien ruimte voor inbreng en vragen van de deelnemers.

16.00 - 17.00 u.

Receptie

Locatie
Campus Brussel KU Leuven en Odisee
Stormstaat 6
1000 Brussel

Inschrijven (gratis)

 

FORUMDAG FORUM TAALBELEID EN TAALONDERSTEUNING HOGER ONDERWIJS –
dinsdag 8 mei 2018
Brussel

Forumdag 2018
Taalbeleid – tien jaar vooruit?

Uitdagingen van gisteren, vandaag en morgen


In 2018 bestaat het Forum Taalbeleid en Taalondersteuning Hoger Onderwijs tien jaar. We grijpen deze gelegenheid aan om samen zowel vooruit als terug te blikken op de evolutie van taalbeleid in het (hoger) onderwijs. Tijdens de intervisiegesprekken en lezingen bespreken we samen oplossingsgerichte en duurzame initiatieven. Gastinstelling van dienst dit jaar is de hogeschool Odisee.

Programma

  • 9.00 uur Koffie- of theemoment in Hermes 1, Kleine aula op het gelijkvloers
  • 9.30 uur Verwelkoming door An De Moor (Odisee)
    intermezzo – Stijn Depaepe
  • 9.50 uur Een verkennend onderzoek naar 10 jaar taalbeleid in Vlaanderen
    Jordi Heeren (KU Leuven) en Guido Cajot (UCLL) stelden een bevraging op om de evolutie van taalbeleid de afgelopen tien jaar in hogeronderwijsinstellingen in kaart te brengen. In hoeverre is taalbeleid structureel ingebed in de instellingen? Welke taken nemen de taalbeleidsmedewerkers doorgaans op? Wat zijn de belangrijkste verwezenlijkingen? En welke uitdagingen liggen in het verschiet? In deze presentatie geven ze hun belangrijkste bevindingen weer van het verkennend onderzoek naar het taalbeleidslandschap in Vlaanderen.
    intermezzo – Stijn Depaepe
  • 10.40 uur Wat helpt taalbeleid vooruit? Over veranderen, innoveren en motiveren – Jella Di Perna (PXL)
    intermezzo – Stijn Depaepe
  • 12.00 uur Lunch in de Foyer, Hermes 1, tweede verdieping
  • 12.45 uur Intervisieronde 1 in Hermes 3
  • 14.00 uur Lokaalwissel
  • 14.15 uur Intervisieronde 2 in Hermes 3
  • 15.30 uur Receptie

Intervisie onderwerpen

Je kunt kiezen uit de thema’s van de afgelopen forumdagen. Via een intervisiemethodiek bespreken we casussen die de deelnemers zelf aanbrengen. De casussen bespreken een KNOOP, i.e. een vraag waarmee je worstelt of een aspect van taalbeleid dat je maar niet van de grond krijgt. De andere deelnemers geven advies vanuit hun praktijkervaring en knowhow. Er is per intervisiegroep een beperkt aantal deelnemers. Snel inschrijven is dus de boodschap!

  • Intervisie over screening
  • Intervisie over online leermiddelen
  • Intervisie taalontwikkelend lesgeven
  • Intervisie over effectmeting
  • Intervisie over talige feedback
  • Intervisie over woordenschatverwerving
  • Intervisie over schrijfvaardigheid
  • Intervisie over meertaligheid, NT2 en superdiversiteit
  • Intervisie over taalbeleid en leerlijnen

Organisatie

An De Moor (Odisee en KUL Brussel-Gent), Jordi Heeren (ILT-KU Leuven), Lieve De Wachter (ILT-KU Leuven), Kirsten Fivez (ILT-KU Leuven), Britt Gabriëls (VUB), Sarah Van Bulck (EhB), Mit Leuridan (UGent), Fieke Van der Gucht (UGent), Joke Vrijders (Arteveldehogeschool), Pieterjan Bonne (Arteveldehogeschool), Marie-Anne Baert (HOGent), Wim De Beuckelaer (UAntwerpen), Dirk Berckmoes (UAntwerpen), Hilde Rombouts (UA), Tom Roofthooft (KdG), Leen Schelfhout (AP), Sabrina Gutierrez Vidal (Thomas More), Ilse Mestdagh (HOWEST), Mirjam Feys (VIVES), Ans Hubert (PXL), Kristien Coussement (UCLL) en Guido Cajot (UCLL)

Plaats

Campus Hermes 1, Odisee, Warmoesberg 26, 1000 Brussel, op 5 minuten van het Centraal Station.
Bekijk wegbeschrijving.

Inschrijven

Deelname kost 50 euro. Inschrijven kan tot 25 april 2018.

Klik hier en scroll door tot aan het inschrijvingsformulier


Top



Verkiezing van de ‘Beste leraar Nederlands van 2017’

Samensteller/presentator De Taalstaat.


***

 

De afgelopen maanden hebt u in het KRO-NCRV radioprogramma De Taalstaat op NPO Radio 1 en het programma De Bende van Annemie op VRT Radio 1 kunnen kennismaken met twaalf docenten die door hun omgeving kandidaat waren gesteld voor de titel 'Beste leraar Nederlands van Nederland en België 2017'. Een vakjury, bestaande uit Trudy Coenen, Peter-Arno Coppen en Frans Daems, heeft drie van die docenten genomineerd voor de titel.

Nu is de keus aan u! Stem hieronder op de genomineerde die volgens u de titel 'Beste leraar Nederlands van 2017' verdient. Dit kan tot vrijdag 19 mei, 18.00 uur. De uitslag wordt op zaterdag 20 mei in een bijzondere uitzending van De Taalstaat bekendgemaakt. De prijs zal worden uitgereikt door de minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Jet Bussemaker.

De genomineerden:

1. Henk ter Haar is leraar Nederlands en teammanager van de vmbo-afdeling van de gereformeerde scholengemeenschap Guido in Arnhem.

2. Tamara Stojakovic is docent Nederlands op het Atheneum MXM in Merksem. Tamara was ook te gast bij De Bende van Annemie. Luister dat gesprek hier terug.

3. Didy Pijpker is docent Nederlands op de nevenvestiging in Siddeburen van het Eemsdeltacollege.
________________________________________


Op de foto: de finalisten van 2017 (Didy Pijpker, Henk ter Haar en Tamara Stojakovic), samen met De Taalstaat-presentator Frits Spits en toenmalig minister van Onderwijs Jet Bussemaker. (Foto: Ben den Ouden)
Tamara Stojakovic werd bekroond als beste leraar Nederlands van 2017.


• De zoektocht naar de beste leraar Nederlands van 2017 werd ondersteund door de Onderwijscoöperatie, de Vereniging Leraren Levende Talen, sectie Nederlands, het Algemeen Nederlands Verbond (ANV), Netwerk Didactiek Nederlands (uit België) en Klasse.be (ook uit België).

***

De Taalstaat

Presentator: Frits Spits

zaterdag 28 mei 2016, 11:09 uur

Finale de Beste leraar Nederlands van Nederland en België - De uitslag!

Video 10'

Maaike van Herwaarden van het Arentheem College uit Arnhem is de Beste Leraar Nederlands van 2016.

 

Top




 

Universiteit Antwerpen 

 

Masterclass Didactiek Nederlands

Hoe geef je het vak Nederlands? Wat zijn de nieuwste invalshoeken in eindtermen en leerplannen en hoe zet je die om in de praktijk? In deze masterclass vertrekken we van de basisinzichten voor de didactiek Nederlands om vervolgens in te zoomen op de nieuwste inzichten en ontwikkelingen. Theorie en praktijk wisselen elkaar in gezonde doses af.

Programma

Je krijgt vier sessies telkens rond een component van het vak
1 Spreken en luisteren

  • Hoe bouw je spreek- en luistervaardigheid op in de klas?
  • Welke strategieën doen leerlingen gericht luisteren?
  • Nagelnieuw in het spreekonderwijs is de didactiek van exploratieve gesprekken. Hoe realiseer je daarmee meer leerwinst en betere samenwerking in groepswerk?

2 Modern proza
-        Hoe werk je aan een (literaire) leesattitude?
-        Hoe integreer je leesplezier/leeservaring en analyse?
-        Op welke basis kun je een boekenlijst maken?

3 Taalbeschouwing
-        Taalvaardigheid staat niet los van taalbeschouwing, maar hoe leg je de link tussen beide?
-        Hoe breng je leerlingen vanuit concreet taalgebruik tot inzicht in meer abstracte leerstof, zoals grammatica?

4 Schrijven
-        Welke strategieën verbeteren de schrijfvaardigheid van leerlingen uit het secundair onderwijs?
-        Hoe kan je binnen het vak Nederlands aan deze strategieën werken?
-        Wat zijn de mogelijkheden van een multimodale leeromgeving?

Doelstellingen

De deelnemers kunnen een aantal didactische principes in verband met componenten van het vak Nederlands gebruiken.

Doelgroep

  • Leraren Nederlands die de evoluties van de laatste tien jaar willen oppikken
  • Leraren Nederlands die geen vakdidactiek Nederlands in hun opleiding gekregen hebben

Begeleiding

Jan T’Sas, ex-leraar tso-bso, praktijkassistent Nederlands in de lerarenopleiding aan de Universiteit Antwerpen.
Rudi Wuyts, 
ex-leraar aso, praktijkassistent Nederlands in de lerarenopleiding aan de Universiteit Antwerpen.
Jordi Casteleyn, professor didactiek Nederlands aan de lerarenopleiding van de Universiteit Antwerpen.

Interesse om deze nascholing bij jou op school te organiseren? Contacteer nicole.coveliers@uantwerpen.be.

Bron: Website CNO



Taaldag 2018


Inleiding

We doorbreken dit jaar de traditie van de Taaldag want we organiseren deze studiedag nu op een woensdag nl. 7 februari 2018.
Zoals vanouds is er een kleine onderwijsbeurs: de uitgeverijen en organisaties zullen zich weer presenteren in de wandelgangen.

De Taaldag bestaat uit 4 rondes met :
in de 1ste ronde: 8 werkwinkels
in de 2de ronde: 7 werkwinkels
in de 3de ronde: 9 werkwinkels
in de 4de ronde: 9 werkwinkels.

Gelieve voor elke ronde een werkwinkel aan te duiden als je een volledige dag volgt.
Kom je slechts een halve dag, maak dan een keuze uit enkel rondes 1+2 of rondes 3+4 en vink onderaan de optie aan dat je een halve dag volgt, zodat je factuur van 58 euro correct wordt aangemaakt. 

Sommige werkwinkels worden herhaald in een andere ronde; zo willen we iedereen de kans geven het voor haar ideale keuzemenu te creëren.

Doelgroep

Voor alle taalleerkrachten in het secundair en volwassenenonderwijs.
De werkwinkels zijn telkens bedoeld voor een bepaalde doelgroep, je vindt deze info bij de desbetreffende werkwinkel.

Rondes

09:45 - 10:45 1ste ronde
11:15 - 12:15 2de ronde
13:15 - 14:15 3de ronde
14:30 - 15:30 4de ronde

Praktisch

De code van deze studiedag is 17/TAL/018
Deze studiedag vindt plaats op 07-02-2018 in Universiteit Antwerpen, Agoragebouw,
Hoek Vekestraat en Grote Kauwenberg, 2000 Antwerpen.

Jouw bijdrage: 98 EUR.

Administratie-adres: Centrum Nascholing Onderwijs, Sint-Jacobsmarkt 9-13, 2000 Antwerpen, 03 265 46 91
Inlichtingen bij: Joke Oomes, 032654691, joke.oomes@uantwerpen.be

Inschrijven

Schrijf in voor deze studiedag




Nascholingsaanbod

Secundair onderwijs

Nederlands

Startdatum - Titel

19-01-2018 - Taalzorg op school - Basiszorg en Redelijke Aanpassingen - Aanzetten tot een schoolvisie

25-01-2018 - Beter leren schrijven (herhaling)

07-02-2018 - Taaldag 2018

21-02-2018 - NIEUW: OEPS! Taalvaardig in 'het beroeps'? Zo ver mogelijk met Nederlands als basiskapi-taal

28-02-2018 - Leesplezier en nieuwe media in de 1ste en 2de graad: een mooi huwelijk? (herhaling)

12-03-2018 - Concreet en praktisch differentiatiemateriaal voor talige meer- en hoogbegaafde leerlingen s.o. 1ste graad

13-03-2018 - Dynamisch ludiek leren (herhaling)

15-03-2018 - Masterclass Didactiek Nederlands (herhaling 2)

19-03-2018 - NIEUW: Moeilijke lezers? Praktische lessuggesties

22-03-2018 - Masterclass Didactiek Nederlands (herhaling 3)

18-04-2018 - Leesplezier en nieuwe media in de 1ste en 2de graad: een mooi huwelijk? (herhaling 2)


Taaloverschrijdend

Startdatum - Titel

23-01-2018 - Weg met spreekangst. We gaan voor spreekdurf!

25-01-2018 - Communicatieve werkvormen in het taalonderwijs. Breng je handboek tot leven. (herhaling)

30-01-2018 - De waarde van woorden. Woordenschatverwerving

30-01-2018 - Weg met spreekangst. We gaan voor spreekdurf! (herhaling)

31-01-2018 - Online luisteren en spreken (herhaling 1)

02-02-2018 - Hoe (praktisch) meer leerplan-gericht werken voor Frans en Engels doorheen de 3 graden aso-kso-tso-bso? (herhaling)

02-02-2018 - Evalueren in de lessen moderne vreemde talen: product- en procesgerichte evaluatiemogelijkheden

07-02-2018 - Taaldag 2018

20-02-2018 - Dynamisch ludiek leren

27-02-2018 - Communicatieve werkvormen in het taalonderwijs. Breng je handboek tot leven (herhaling)

06-03-2018 - Compenserende software voor leerlingen s.o.

08-03-2018 - Juist of fout? A, B, C of D? Betrouwbare toetsvragen voor talen opstellen

12-03-2018 - Concreet en praktisch differentiatiemateriaal voor talige meer- en hoogbegaafde leerlingen s.o. 1ste graad

13-03-2018 - Dynamisch ludiek leren (herhaling)

23-03-2018 - Eenvoudige en meer complexe differentiatieoefeningen in de lessen vreemde talen (herhaling)

24-04-2018 - De waarde van woorden. Woordenschatverwerving (herhaling)

16-05-2018 - Online luisteren en spreken (herhaling 2)

Nederlands als tweede taal

Startdatum - Titel

07-02-2018 - Taaldag 2018

19-02-2018 - NT2-didactiek in de onthaalklas

09-03-2018 - Hier schrijft men Latijns schrift. Basisbegrippen bij kennismaking met andersalfabete nieuwkomers (herhaling)

13-03-2018 - Dynamisch ludiek leren (herhaling)

14-03-2018 - Nederlands in de NT2-klas, hoe speel je dat?

23-04-2018 - Een aantal methodieken binnen Alfa NT2 onder de loep (herhaling)

24-04-2018 - NIEUW: Vluchtelingen op school en in de klas, meer dan trauma

 

 

ORGANISATIE en INLICHTINGEN:

Secretariaten:


Campus Drie Eiken
Universiteitsplein 1
2610 Wilrijk

Tel.


03 265 29 60

Fax.

03 265 29 57

Stadscampus
Het Brantijser - Sint-Jacobsmarkt 9-13
2000 Antwerpen


Tel.


03 265 46 91 algemeen

 

03 265 46 87 voor schoolbeleid

Fax.

03 265 46 79

e-mail: cno@ua.ac.be

Top




Centrum voor Taal en Onderwijs KULeuven - Vormingsaanbod

Anderstalige nieuwkomers, meertaligheid, breed evalueren, taalgericht vakonderwijs, nieuwkomers in de onthaalklas, evaluatie en differentiatie in het volwassenenonderwijs ...

Het Centrum voor Taal en Onderwijs (KULeuven) heeft een breed vormingsaanbod.



Agenda (onderwijs)evenementen op de website Taalunieversum

Verwijzingen naar http://taalunieversum.org/agenda/onderwijs/

Top

__________________


IS GEWEEST


Colloquium over de positie van het Nederlands in het hoger onderwijs
KANTL Gent donderdag 10 december 2015

Op dit colloquium komen niet alleen taalkundigen en beleidsmakers aan het woord, maar ook prominente vertegenwoordigers uit academische, economische en culturele sectoren.

Philippe van Parijs (UCL) en Ulrich Ammon (Duisburg) spreken over de positie van de moedertaal en van het Engels in het hoger onderwijs, in een context van globalisering.  Casper Thomas (De Groene Amsterdammer) en Albert Oosterhof (KULeuven) reflecteren over het taalbeleid in het hoger onderwijs in Vlaanderen en Europa.

Na de middag brengen Gita Deneckere (UGent), Christoffel Waelkens (KU Leuven), Erik Vlaminck (auteur) en Lieve De Wachter (KU Leuven) getuigenissen vanuit hun professionele praktijk.

Het colloquium wordt afgesloten met een paneldiscussie. Panelleden zijn: Hans Maertens (gedelegeerd bestuurder VOKA),  Johan Meeusen (vicerector UAntwerpen), Willy Vandeweghe (vast secretaris KANTL), Jonathan Hooft & Gaël Lambert (Vereniging voor Vlaamse Studenten), Steven Vanhooren (senior adviseur onderwijs Nederlandse Taalunie), Anton Froeyman (Actiegroep Hoger Onderwijs) en Frank van Splunder (auteur van Taalstrijd. Over relaties tussen talen in de wereld, Europa, Nederland en Vlaanderen). Luc Devoldere modereert.

http://kantl.be/agenda/colloquium-de-positie-van-het-nederlands-in-het-hoger-onderwijs

Standpunt KANTL sinds oktober 2010

Top

_________________

 

Schrijfvaardigheid in de schijnwerpers - Den Haag - 16 oktober 2015

Schrijfvaardigheid in de schijnwerpers

16.10.2015 – 13.30 u – 17 u

Symposium - Den Haag

Locatie: Koninklijke Bibliotheek - Prins Willem-Alexanderhof 5, 2595 BE Den Haag

Voor wie?  0nderwijsonderzoek - Onderwijs - Onderwijsbeleid


Vergroot de kennis van leraren over effectief schrijfonderwijs. Dat is de hoofdlijn van het advies ‘Schrijfonderwijs in de schijnwerpers’, dat de Taalunie heeft opgesteld naar aanleiding van zorgen over het niveau van schrijfvaardigheid van leerlingen in het basis- en voortgezet / secundair onderwijs, in Nederland en Vlaanderen.

Het adviesrapport doet drie aanbevelingen:

- Verzamel, benoem en beschrijf bewezen effectieve schrijfdidactieken.
- Zorg dat de didactieken terechtkomen in leermiddelen en (na)scholingstrajecten.
- Ontwikkel diagnostische instrumenten om de vorderingen van leerlingen in kaart te kunnen brengen.

Tijdens de bijeenkomst overhandigt de algemeen secretaris van de Taalunie het advies aan vertegenwoordigers van het onderwijsbeleid, onderwijsonderzoek en de onderwijspraktijk.

De bijeenkomst  is vooral bedoeld om aandacht te vragen voor effectief schrijfonderwijs  in het basis- en voortgezet / secundair onderwijs in Nederland en Vlaanderen, en om professionals uit de onderwijspraktijk, het onderwijsonderzoek en het onderwijsbeleid samen te brengen rond het onderwerp schrijfvaardigheid. Met de bijeenkomst wil de Taalunie een start maken om de aanbevelingen uit het advies uit te dragen, en de drie genoemde partijen uitnodigen om ze mee te realiseren. In het najaar van 2015 wil de Taalunie met verschillende partijen in gesprek gaan om meer concrete afspraken te maken.

Lees hier het programma.

Top

_________________


WERKCONFERENTIE TAALGERICHT VAKONDERWIJS 24-11-2014 – SLOT ZEIST

Taalgerichte didactiek en curriculum


Op woensdag 26 november 2014 houdt het Platform Taalgericht Vakonderwijs de landelijke werkconferentie Taalgerichte didactiek en curriculum in Slot Zeist. Het programma is voorlopig als volgt.

Plenaire lezingen
• Genre pedagogy: the development of school language at secondary level.
Prof. Dr. Beverley Derewianka. Universiteit van Goolagong, Australië
• Nieuwe handboeken taalgericht vakonderwijs.
Prof. Dr. Maaike Hajer. Hogeschool Utrecht, Universiteit van Malmö, Voorzitter van Platform Taalgericht Vakonderwijs

Overzicht geplande workshops en rondetafels
1 De stroom Praktijk taalgericht vakonderwijs in het vo
   A. De sleutel tot het vaktaalbrein; Brigitte van Hilst, CED-groep, Rotterdam
   B. Schrijven bij M&M-vakken; Jannet van Drie & Lenie Kneppers, ILO, Expertisecentrum Lerarenopleiding M&M, Universiteit van Amsterdam
   C. Stromen van woorden; Regine Bots & Ankie Bakker, CED-groep, Rotterdam
   D. Taal in examens; Marieken Pronk & Bert de Vos, APS, Utrecht

2 De stroom Genres bij vakken in het vo
   E. Genres bij Natuurkunde; Lucia Bruning & Herman Schalk, SLO, Enschede
   F. Genres bij Nederlands; Bart van der Leeuw & Theun Meestringa. SLO, Enschede
   G. Genres in kunstvakken; Astrid Rass, SLO, Enschede
   H. Genres, hogere denkvaardigheden, aardrijkskunde en biologie; Frederik Oorschot & Maaike Rodenboog, SLO, Enschede

3 De stroom Taalgericht vakonderwijs in de lerarenopleidingen
   I. De taalgerichte lerarenopleiding, een posterronde; Dorien Doornebosch-Klarenbeek & Anne Kerkhoff, FLOT, Tilburg
   J. Een taalgerichte lessenserie 'Ondernemen'; Yousra El Aidi, Sarah Bouman & Joke Morshuis, Hogeschool van Amsterdam
   K. Genredidactiek in de exacte vakken; Gerald van Dijk, Hogeschool Utrecht
   L. Het reken/wiskundecurriculum voor de pabo verrijkt met taal; Dolly van Eerde, FIsme, Universiteit Utrecht

4 De stroom Praktijk taalgericht vakonderwijs in het po
   M. Genredidactiek in schrijflessen bij Nieuwsbegrip; Marijke Bakker; CED-groep, Rotterdam
   N. Praten en schrijven over zaakvakonderwerpen; Suzanne van Norden, Marnix Academy, Utrecht, Stichting Taalvorming, Amsterdam
   O. Taal en wetenschap & technologie, een perfecte match; Roos Scharten, Expertisecentrum Nederlands, Nijmegen

5 De stroom Praktijk taalgericht vakonderwijs in het mbo
   P. Feedback op afstand; Lies Alons, ITTA, Universiteit van Amsterdam
   Q. Gespreksvaardigheid in beroepssituaties; Inge van Meelis, ITTA, Universiteit van Amsterdam
   R. Taalbewust beroepsonderwijs; Tiba Bolle & Inge van Meelis, ITTA, Universiteit van Amsterdam

6 De stroom Taalbeleid in het vo
   S. Professionalisering in Den Bosch; Marlies de Groot, Rodenborg College, Rosmalen, René van Gerven, Koning Willem I College, Den Bosch & Laura Punt, KPC Groep, Den Bosch
   T. Taal in de vakken; Marieken Pronk & Bert de Vos, APS

Inschrijven

Deelnemers kregen op de conferentie een exemplaar van de nieuwe publicatie Genres in schoolvakken; taalgerichte didactiek in het vo.

Informatie over de plenaire sprekers
Dr Beverly Derewianka is hoogleraar Taalonderwijs aan de Universiteit van Wollongong, Australië. Ze is al meer dan dertig jaar actief in het veld van taalonderwijs, als onderzoeker en als adviseur van scholen en ministeries. Haar focus ligt met name op de manier waarop leraren een functionele benadering van taal in de klas hanteren. Beverley Derwianka is auteur van tal van publicaties, waaronder Exploring How Texts Work; A Grammar Companion for Teachers en School Curriculum; Learning to Write across the Years of Schooling (met Francis Christie). Ze is een uitstekende docent (zie een gesprek van drie Phd-studenten met haar op youtube).

Dr Maaike Hajer is lector Lesgeven in de meertalige klas aan de Hogeschool Utrecht, hoogleraar Zweeds als tweede taal aan de Universiteit van Malmö, Zweden en sinds de oprichting in 2001 voorzitter van het Platform Taalgericht Vakonderwijs. Ze is onder meer auteur van het Handboek taalgericht vakonderwijs (met Theun Meestringa), waarvan ook een Zweedse versie op de markt is. Zie haar weblectures op het Kennisplatform voor de taalontwikkelende leraar van Leoned.

Top

_________________


Dag van het Literatuuronderwijs - Rotterdam 11 november 2014

LIJST OF LEZER?

Kom 11 november 2014 naar Dag van het Literatuuronderwijs in Rotterdamse Doelen

De 'Dag van het litertatuuronderwijs' wordt tweejaarlijks georganiseerd door het educatieve platform Passionate Bulkboek in Nederland. Het wordt door zo’n 600 docenten Nederlands, academici, mediathecarissen en literaire auteurs bezocht. In de aankomende editie van 2014 willen de organisatoren ook het Vlaamse publiek betrekken.

De Dag van het Literatuuronderwijs vindt plaats op 11 november 2014 in de Doelen te Rotterdam. Onder het thema 'Lijst of Lezer' kunt u uw eigen kennis verdiepen en ervaringen delen met collega's en vakgenoten. Meteen toepasbare lesideeën en doorlopende verdieping vindt u na afloop online in het Handboek Literatuuronderwijs 2015-2016.

Algemene informatie

Kies uw sessies

Op YouTube

 

Top

_________________

 

Studievoormiddag effectmetingen taalbeleid – Leuven dinsdag 8 mei  2012


De informatie daarover vindt u op de pagina NDN-activiteiten.
Klik op: Studievoormiddag effectmetingen taalbeleid – Leuven dinsdag 8 mei  2012


Top


__________________

 

Netwerkmiddag NDN "Van Taalbeschouwing naar beter Taalgebruik?" Universiteit Gent Woensdag 14 maart 2012

Beste collega’s,

Hebben wij als collega’s voldoende binding?
Is er voldoende onderlinge informering?
Wat zijn onze gemeenschappelijke noden?
Wat kan een effectiever netwerk ons opleveren?

NETWERK DIDACTIEK NEDERLANDS (NDN) biedt op woensdag 14 maart 2012 zijn tweede netwerkmiddag aan.

De Universiteit Gent stelt haar deuren open. We treffen elkaar vanaf 13.30 u. in de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, H. Dunantlaan 2 – 9000 Gent. – in de leszaal 1C.

Netwerkprogramma

13.30 u. Ontvangst, netwerkmoment
14.30 u. Presentatie van de werking van het NDN door vice-voorzitter José Vandekerckhove
14.45 u. 'Van taalbeschouwing naar beter taalgebruik?’ door gastspreker Piet Hein van de Ven (didacticus U. Nijmegen)
15.45 u. Gespreksronde over het thema van de gastspreker
16.15 u. Borrel en netwerkmoment

Onze ervaring van de middag vanuit het NDN

NDN blikt terug op een goed geslaagde netwerkmiddag in de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen aan de Universiteit Gent op woensdag 14 maart 2012 met didacticus Nederlands Piet-Hein van de Ven als spreker.

Gastheer was prof. dr. André Mottart. Vicevoorzitter NDN José Vandekerckhove stelde op vlotte onderhoudende manier kort het netwerk voor met zijn activiteiten, zijn site, zijn facebookpagina, zijn digitale nieuwsbrieven en nog veel meer.

Gastspreker was de eminente Nijmeegse didacticus Nederlands Piet-Hein van de Ven, die op bijzonder meesterlijke wijze het thema “Van taalbeschouwing naar beter taalgebruik?” behandelde. Een dertigtal docenten meestendeels uit het hoger onderwijs en de afstudeerstudenten Nederlands van prof. Mottart luisterden geboeid naar de spreker die via een powerpointpresentatie de evolutie van de laatste decennia schetste van het onderwijs van het Nederlands in het Nederlandse taalgebied en meer bepaald hoe het uitgestrekte veld van de taalbeschouwing daarbij zijn functie had. Hij speelde in dat opzicht goed geïnformeerd in op de situatie rond taalbeschouwing en taalbeschouwingsonderwijs in Vlaanderen.

Vlaanderen heeft op het ogenblik toch wel voor taalbeschouwing een streepje voor op Nederland, waar men strikt in het rijtje loopt in de lessen.

Te onthouden valt zeker de relatie die de spreker legde tussen theorie en praktijk. Hij illustreerde zijn ideeën met praktische toepassingen in de lessen bij de lerarenopleidingen en in het reguliere middelbaar onderwijs. Ook zette hij de aanwezige docenten aan tot reflectie en tot creativiteit bij de aanpak van lesthema’s waar taalbeschouwing aan de orde wordt gesteld en relevant is.

***

Piet-Hein van de Ven heeft ons Netwerk Didactiek Nederlands de uitgeschreven tekst van zijn presentatie toegestuurd. De deelnemers kunnen op die manier als follow-up van de netwerkmiddag naar believen teruggrijpen op zijn visie en op zijn rijk ideeëngoed.

Van taalbeschouwing naar beter taalgebruik?

De opzet van deze tekst is in grote lijnen:

1. Een oriëntatie op doelen en inhouden van de eindtermen taalbeschouwing, als een korte samenvatting van wat ik tegenkwam aan uitgangspunten en doelen.

2. Een korte reactie op basis van een eerste lezing.

3. Een bespreking van de diverse documenten aan de hand van enkele vragen:

3.1 Hoe bied ik deze problematiek aan aan studenten lerarenopleiding?
3.2 Hoe bied ik deze materie aan aan leerlingen?
3.3 Wat zijn de implicaties voor de leraar?

4 Ik eindig met een slotbeschouwing over de kernvraag: leidt taalbeschouwing tot beter taalgebruik?

De meeste aandacht gaat uit naar 3.1: de lerarenopleiding, dit gezien het forum van deze presentatie, het Netwerk Didactiek Nederlands.

Piet-Hein van de Ven

Klik hier om de volledige tekst te lezen

Top

__________________

Maatschappelijke taalvaardigheid in duet - Een kwaliteitsdebat n.a.v. de peiling Nederlands in de 3e graad aso, kso, tso - Organisatie AKOV Vlaams Ministerie Onderwijs en Vorming -
De Factorij Schaarbeek woensdag 8 februari 2012

Ministerie van Onderwijs en Vorming
Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV)
nodigt uit


Maatschappelijke taalvaardigheid in duet

Een kwaliteitsdebat naar aanleiding van de peiling Nederlands
in de derde graad aso – kso – tso

Schaarbeek, de Factorij
8 februari 2012

     

In april 2011 werden de resultaten bekendgemaakt van de peiling Nederlands in de derde graad aso – kso - tso. Een dag commotie in de pers, een brochure voor de scholen. Daar mag het zeker niet bij blijven. Ook de volgende stap moet worden gezet: wat kunnen we leren uit de resultaten en vooral, wat zijn hefbomen voor verbetering?

Op vraag van minister Pascal Smet organiseerde AKOV een kwaliteitsdebat. Aanleiding zijn de resultaten van de peiling Nederlands bij bijna 4.000 leerlingen van het laatste jaar aso, kso en tso. De essentie van elke peiling is de vraag in welke mate de leerlingen op het niveau van het Vlaamse onderwijssysteem de eindtermen bereiken. Bijkomend wordt onderzocht met welke leerling-, klas- en schoolkenmerken de prestaties van de leerlingen samenhangen. Vooral uit het laatste kunnen de overheid en de scholen leren waar verbetering mogelijk is.

Informatie opzoeken die letterlijk terug te vinden is in een tekst lukt heel wat achttienjarigen. Maar verbanden leggen, reclameboodschappen doorzien, een contract begrijpen of een tekst structureren, blijkt veel moeilijker. Leerkrachten overschatten het aantal leerlingen dat in werkelijkheid de eindtermen haalt voor lezen en luisteren. Tijdens een sollicitatiegesprek vragen over zichzelf adequaat beantwoorden, of vlot en verstaanbaar spreken is moeilijk voor bepaalde groepen leerlingen. Op het einde van het secundair onderwijs studeert nog een te grote groep leerlingen af zonder dat ze voldoende taalvaardig zijn om taaltaken uit het dagelijkse leven tot een goed einde te brengen. Die resultaten van de peiling Nederlands in de derde graad secundair onderwijs stemmen tot nadenken. Vooral omdat voor bepaalde vaardigheden dezelfde problemen worden vastgesteld als bij een peiling in het basisonderwijs.

Hoe moeten we die resultaten interpreteren? We legden onze Vlaamse resultaten naast andere onderzoeken. Stelt men daar hetzelfde vast? We vroegen het ook aan leerlingen, leraren, directies, pedagogische begeleiders leerplanmakers, inspecteurs en lerarenopleiders. We werkten met duo’s: we spraken gelijktijdig met deskundigen van het vak Nederlands en met deskundigen van andere vakken.  Nederlands is immers niet enkel een vak, het is ook de taal van instructie en communicatie. Nederlands is doel en middel. Werken aan maatschappelijke taalvaardigheid is in die zin een opdracht en een kans voor alle leraren, voor de hele school. Het biedt kansen voor alle leerlingen, ook met het oog op instap in het hoger onderwijs en de arbeidsmarkt.

We leggen u graag de bevindingen voor én luisteren naar uw mening. Ligt de lat te hoog of te laag voor Nederlands? Moeten er in het curriculum andere accenten worden gelegd? Is het een zaak van didactiek of is er meer aan de hand? Hoe kan ervoor worden gezorgd dat meer leerlingen op het einde van het leerplichtonderwijs voldoende taalvaardig zijn om zich in de maatschappij te redden? Wat kunnen leerlingen er zelf aan doen? Op welke manier is over de verschillende vakken heen samenwerking mogelijk? Kunnen we de bevindingen en suggesties koppelen aan de ideeën in verband met de hervorming van het secundair onderwijs? En vooral: wat zijn volgens u noodzakelijke verbeteracties?

De conferentie begon in de voormiddag met een plenaire sessie. Verschillende partners stellen u in duopresentaties hun bevindingen voor. Gespreksonderwerpen en invalshoeken te over voor de namiddag. We dabatteerden dan in kleinere groepen en gingen samen op zoek naar verbeteracties voor Nederlands én voor andere vakken.

U was welkom als leerling, leraar, directeur, ouder, leermiddelenontwerper, inspecteur, pedagogisch begeleider, lerarenopleider, navormer, academicus of beleidsmedewerker om deel te nemen aan dit kwaliteitsdebat. We vertrouwden op de inbreng van zowel experts Nederlands als van collega’s met expertise in andere algemene, technische of kunstvakken.

PROGRAMMA

9.00 u.      Ontvangst en koffie

9.30 u.     Opening door administrateur-generaal Ann Verhaegen (AKOV)

9.40 u.    Toelichting bij de peilingsresultaten door Hannelore Baeyens en Hilde Vanderheyden (AKOV)

10.00 u.    In duet
Gemengde duo’s belichtten de peilingsresultaten vanuit verschillende invalshoeken.

  • Begeleiding GO!: Inneke Fichefet (Humane wetenschappen en Personenzorg) en Jan Lecocq (Nederlands)
  • Begeleiding VSKO: Erik De Bou (Land- en tuinbouw) en Marleen Lippens (Nederlands, taalbeleid en kso)  
  • Begeleiding POV-OVSG: Maggy Dekens (secundair onderwijs en Rand & Taal) en Jean-Marie Neven (nijverheidstechnische vakken)
  • Onderwijsinspectie: Alex Maes (hout-bouw) en Roger Van den Borre (talen)
  • Vlaamse Scholierenkoepel: Elio De Bolle (leerling 6e jaar printmedia Don Bosco Technisch Instituut Gent) en Hanne Pollet (leerling 6e jaar Latijn-moderne talen Sint-Ursula Lyceum Lier)
  • Lerarenopleider KHLim – leraar Sint-Jozefinstituut Bokrijk: Guido Cajot (taalbeleid) en Mark Verheyen (Nederlands)
  • Leraar KTA1 Diest – lerarenopleider UA: Paul Baeten (hout-houtbewerking) en Jan T’Sas (Nederlands)  

12.45 u.   Middagpauze met broodjeslunch

13.30 u.    Debat
In de namiddag organiseerden we het debat in groepen. Alle deelnemers kregen er de kans hun stem te laten horen: zowel de deskundigen Nederlands als de andere deskundigen. Er was ruimte voor commentaren bij de vaststellingen, voor inbreng van eigen ervaringen én er werd gevraagd om suggesties te doen voor verbeteracties.

15.45 u.    Afsluiting door Luc Brion, adviseur van minister Pascal Smet

16.00 u.    Receptie

 
Plaats?           
De Factorij, Huart Hamoirlaan 136 in Schaarbeek

Top

_________________

Vernieuwingen in het onderwijs Nederlands. Hoe zorg je dat het werkt?
Implementatieconferentie NTU Hoeven 8-9 december 2011

Deze tweedaagse conferentie van de Nederlandse Taalunie vindt plaats in conferentiecentrum Bovendonk in Hoeven en is bedoeld voor iedereen die zich op een professionele wijze bezighoudt met het invoeren van vernieuwingen in het taalonderwijs Nederlands in het basis- en voortgezet secundair onderwijs.

Tijdens de conferentie staan de volgende vragen centraal:

  • Hoe begeleid je een school zodanig dat de gewenste vernieuwing tot stand komt?
  • Waar loop je tegenaan?
  • Hoe krijg je ook de sceptische leerkrachten mee?
  • Hoe zorg je ervoor dat de vernieuwing beklijft nadat de begeleiding afloopt?

De conferentie wordt opgebouwd aan de hand van voorbeelden uit de praktijk. Dit jaar wordt nadrukkelijk de koppeling gelegd met onderzoek naar het taalonderwijs Nederlands.

De Nederlandse Taalunie roept pedagogische begeleiders, lerarenopleiders, onderzoekers, handboekmakers en andere geïnteresseerden op om een voorbeeld uit de eigen praktijk te presenteren op deze werkconferentie. Dat kan in de vorm van een workshop of een poster. Aanmelden voor een workshop of een poster kan tot 20 juni 2011.

Meer informatie workshops/posters »
Download het aanmeldingsformulier »

Vragen? Mail naar svanhooren[at]taalunie.org.

Kosten 100 euro.
Maximum aantal deelnemers: ca. 50.
Inschrijven kon vanaf 1 september 2011 via http://taalunieversum.org/onderwijs/implementatieconferenties
en daar vindt men ook alle nodige informatie.

Verslag: op de pagina NDN-Activiteiten


Top

_________________


Dag van het Nederlands: Beeld en taal - Op weg naar mediageletterdheid -
Woensdagnamiddag 5 oktober 2011 UA Antwerpen (Campus Drie Eiken)

We leven in een audiovisuele cultuur die ook doordringt in de lessen Nederlands. Onze leerlingen leven nog meer dan wij in deze cultuur. Kunnen wij mogelijkheden die in die audiovisuele cultuur aanwezig zijn, gebruiken om onze lessen sterker te maken? Belangrijk is daarbij dat in nieuwe eindtermen en leerplannen het thema mediageletterdheid een duidelijke plaats krijgt.
Een dag als deze kan zowel inspiratie leveren (workshops 4 en 8) als concreet materiaal (de andere).
PROGRAMMA
Eerste ronde: 14 - 15.15 uur

WORKSHOP 1:
BEELDIG! Een gebruiksvriendelijk filmproject voor 1ste en 2de graad


Doelgroep: 1ste en 2de graad

Als er al een leerlijn 'film' zou bestaan in ons middelbaar onderwijs - wat tot op dit ogenblik niet het geval is - zou één krachtlijn zeker zijn dat we onze leerlingen geleidelijk aan moeten confronteren met de 'betere' (lees: andere) film.
Maar hoe doen we dat? Met behulp van dit kleinschalig filmproject en een beetje hapklaar materiaal slaan we 2 vliegen in één klap: we komen meer te weten over het kijkgedrag van onze leerlingen én we verruimen, zonder dat ze het beseffen, hun blik op het filmaanbod.
Gerrit Vosters, leerkracht Nederlands en oprichter van FilmStof (www.filmstof.com), een verzameling van filmeducatieve projecten. Freelance verbonden aan de Vlaamse Dienst voor Filmcultuur en medewerker van Oog op Film een vakoverschrijdend nascholingsproject voor leraren.

WORKSHOP 2:
Ingebeeld - Beeld en taal


Doelgroep: 2de graad en 3de graad

Onze leerlingen zijn dagelijks bezig met fotografie: ze nemen niet alleen foto's van zichzelf en hun vrienden voor sociale netwerksites, maar verzamelen reclamefoto's en afbeeldingen uit tijdschriften en kaften hier hun boeken mee.
In deze sessie nemen we fotografie als uitgangspunt. We staan stil bij de relatie tussen beeld en werkelijkheid (mediageletterdheid) en kijken wat beeldtaal of symboliek kunnen toevoegen. Deze inzichten gebruiken we om over te gaan naar poëzie en close reading: aan de hand van fragmenten uit beeldverhalen, concrete gedichten en kunstfoto's maken we leerlingen vertrouwd met beeldtaal en het lezen ervan.
Het geheel rondt af met een foto-opdracht waarbij leerlingen actief en creatief aan de slag gaan. Bij deze workshop hoort een uitgewerkt lessenpakket (met handleidinggedeelte) dat deelnemers direct in hun lessen kunnen gebruiken.
Gino Bombeke, leraar Nederlands en Engels in het secundair onderwijs. Hij geeft ook vakdidactische seminaries aan de lerarenopleiding Nederlands van de K.U.Leuven en begeleidt studenten tijdens hun lesstage.

WORKSHOP 3:
Verbeelding & Verwoording: de strip & graphic novel in het moedertaalonderwijs


Doelgroep: leraren 3de graad

In de eerste helft van de sessie, verkennen we het (nieuwe) genre van de strip & de graphic novel. We bekijken aspecten die belangrijk zijn voor het taal- en literatuuronderwijs: hoe leest me ze (anders dan romans of poëzie)?, wat is de verhouding tussen woord & beeld?, wat zijn de thema's die aan bod komen?, en hoe verhouden ze zich tot de literatuur en cultuur die we kennen? We bespreken mogelijkheden en problemen om ze in de klas te brengen.
In de tweede helft van de sessie, bekijken we interessante praktijkvoorbeelden: welke lessen, oefeningen en taken zijn mogelijk?, welke toevoegde waarde biedt de graphic novel aan het taal- en literatuuronderwijs?
Geert Vandermeersche is assistent aan de Vakgroep Onderwijskunde (UGent). Naast het lesgeven in diverse vakken van de lerarenopleiding (Taal- en Letterkunde), is hij bezig met het belang van het verhalende voor verschillende onderwijskundige onderwerpen en in verschillende media.

WORKSHOP 4:
De (on)zin van games in het onderwijs


Doelgroep: alle leraars

Vanuit een situering binnen ruimere maatschappelijke ontwikkelingen wordt een pleidooi gehouden om videogames op een ernstige en genuanceerde manier te bestuderen. Videogames blijken immers een erg apart perspectief te bieden op maatschappelijk relevante thema's die vaak het gewelddebat overstijgen. Dit nieuw perspectief vraagt in de eerste plaats om een publiek dat deze games op een kritische manier moet kunnen "lezen", maar ook om leerkrachten, ouders en beleidsmensen die goed "luisteren" naar wat gamers te vertellen hebben. Je krijgt een introductie op beide aspecten. Met een heleboel voorbeelden wordt de eigenheid van videogames toegelicht en wordt ingegaan op de verschillende manieren waarop videogames kunnen worden gebruikt in het onderwijs (Nederlands).
Jeroen Bourgonjon, Universiteit Gent, werkt rond de educatieve mogelijkheden van videogames in het onderwijs.

Koffiepauze: 15.15 - 15.45 uur


Tweede ronde: 15.45 - 17 uur

WORKSHOP 5:
Strips in de klas


Doelgroep: 1ste (en 2de) graad Nederlands, leraars PAV

In het kader van een eindwerk aan de lerarenopleiding experimenteerden studenten met graphic novels in het vak PAV. Ze ontwikkelden het concept 'stripkoffer' waarin er voor een aantal strips een didactische koffer ontwikkeld werd. In deze workshop tonen ze de stripkoffers en delen ze de ervaring die ze opdeden in de onderwijspraktijk.
Elke Lemmens & Jeroen Desaver, afgestudeerden aan de Provinciale Hogeschool Limburg

WORKSHOP 6:
Cyberspace: een schrijfpaleis!


Doelgroep: 2de graad

Het internet biedt heel wat mogelijkheden voor creatieve schrijfopdrachten.
Zo kun je gebruik maken van leuke websites om je eigen strip of poëzieposter te maken, je theatertekst, je digitale verhaal of ondertitels bij absurde filmpjes te schrijven. Een weblog kun je dan weer gebruiken voor de verwerking van een klasboek of voor het schrijven van een dagboek of een column. Bovendien kun je bij de meeste toepassingen taal aan beeld en geluid koppelen, wat het resultaat van een schrijftaak extra dimensies geeft.
Aarzel dus niet en treed binnen in een wereld van digitaal schrijfplezier.
Bert Deceuninck, lector aan de lerarenopleiding KATHO-RENO in Torhout

WORKSHOP 7:
Beeldgedichten


Doelgroep: derde graad

Welke band is er tussen Pieter Bruegel en Rutger Kopland, tussen Jeroen Bosch en Hugo Claus? Het antwoord ligt in beeldgedichten, poëzie die betrekking heeft op schilderijen, etsen, beeldhouwwerken...
Meestal wordt aan deze vorm van poëzie weinig aandacht besteed in leerboeken. Toch bieden beeldgedichten veel kansen om leerlingen een beter inzicht te geven in de poëzie en vakoverschrijdend te leren werken. Tijdens de werkwinkel wordt één voorbeeld, 'Musée des Beaux Arts' van W.H. Auden concreet uitgewerkt. De bundel die bij de werkwinkel hoort, bevat andere beeldgedichten, documentatiemateriaal en interessante creatieve opdrachten.
Bart De Volder, leraar op het Sint-Franciscusinstituut in Melle

WORKSHOP 8:
Mediawijsheid in het secundair onderwijs


Doelgroep: alle leraars

Mediawijsheid of multimediale geletterdheid - zelf creatief en bewust kunnen omgaan met media - is een vakoverschrijdende eindterm in het secundair onderwijs.
Wat is de betekenis en de achtergrond van mediawijsheid? Wat zijn good practices om in het secundair onderwijs te werken rond deze thematiek?
Paul Bottelberghs, televisiemaker (VRT), werkt rond media-emancipatie
DOELGROEP
Leerkrachten Nederlands, alle graden
PRAKTISCH
Datum Van Tot Plaats
05/10/2011   (woensdag) 14:00 17:00 Universiteit Antwerpen, Campus Drie Eiken, Universiteitsplein 1, 2610 Wilrijk, Aulagebouw (= gebouw Q, parking P3 of P4)

Voor een verslag met foto's en praktisch bruikbare informatie vanuit de Dag van het Nederlands: zie de Nieuwsbrief NDN 24-1

Top

__________________

Lenteconferentie NDN en LOPON² in samenwerking met CNO UA op vrijdag 13 mei 2011 Universiteit Antwerpen

Taalbeleid in de lerarenopleiding: mag het iets meer zijn?

 

De lenteconferentie vond plaats op vrijdag 13 mei van 9 tot 17 uur op de campus Drie Eiken van de Universiteit Antwerpen- Gebouw Q, lokaal V2 (Parking 3 en 4)
Universiteitsplein 1 – 2610 Wilrijk.

De beschikbare powerpointpresentaties zijn in pdf-formaat bereikbaar op de pagina
NDN-Activiteiten samen met een fotoreportage van de conferentie.
Klik hier.

Situering

De beroepsverenigingen van opleiders Nederlands vinden de tijd rijp om een stand van zaken op te maken. Wat is het resultaat van de vele inspanningen van de afgelopen jaren? 

We bieden onze leden dan ook de kans om kennis te nemen van de resultaten van de verschillende taalbeleidsprojecten opgezet door de Vlaamse expertisenetwerken voor lerarenopleidingen en het regionaal platform. Vier projecten komen zich voorstellen, drie referenten reageren en ook de deelnemers formuleren adviezen voor vervolgprojecten.

Tijdens het tweede deel van de conferentie willen we nieuwe impulsen geven aan taalbeleid met bijdragen over meervoudige geletterdheid en taalontwikkelend lesgeven in de lerarenopleiding.

Doelstellingen

  1. Deelnemers evalueren globaal de bestaande taalbeleidsprojecten in Vlaanderen
    1. ze krijgen informatie over: doelstellingen, betrokkenen, werkwijze en resultaten;
    2. ze maken een globale sterkte/zwakte-analyse van het geleverde werk:
      1. een lijst van sterke punten/bruikbare resultaten;
      2. een lijst aanbevelingen voor toekomstige projecten.
  1. Deelnemers exploreren nieuwe impulsen voor taalbeleid in de lerarenopleidingen

Programma

09.00 u. inloop
09.30 u. verwelkoming en situering van de dag

09.45 u. start ochtendprogramma - zaalvoorzitter Jo Van den Hauwe

09.45 u. voorstelling taalbeleidsproject School of Education - Guido Cajot
10.00 u. voorstelling taalbeleidsproject NOvELLe - Hilde Imberechts
10.15 u. reacties referenten: Frans Daems, Dorothea Van Hoyweghen en Wilma van der Westen
10.30 u. voorstelling taalbeleidsproject ELAnt - Ingrid Vermeiren
10.45 u. voorstelling taalbeleidsproject BEO - Liesbet Moeyaert
11.00 u. reacties referenten
11.15 u. koffiepauze
11.45 u. conclusies referenten
12.00 u. in kleinere groepen (4 tot 6 personen): sterkte/zwakte-analyse projecten

  1. lijst met sterke punten/bruikbare resultaten voor de eigen opleiding
  2. lijst met aanbevelingen voor toekomstige taalbeleidsprojecten
  3. posterbeurs: resultaten op flappen + reactieflappen
    (via verslag teruggeven aan projecten)

12.30 u. lunch: gezamenlijke broodjeslunch in de Foyer van gebouw Q

13.30 u. start middagprogramma - zaalvoorzitter An De Moor

13.30 u. bijdrage Jeroen Lievens over meervoudige geletterdheid
14.30 u. bijdrage Elke Peters en Goele Kerkhofs over taalontwikkelend lesgeven in de lerarenopleidingen
15.30 u. theepauze
15.45 u. verwerkingsopdracht

16.30 u. borrel

Jo Van den Hauwe,
vicevoorzitter LOPON²
Ghislain Duchâteau,
voorzitter NDN

 


 

Netwerkmiddag NDN - woensdag 23 maart 2011 Universiteit Gent

Beste collega’s

Hebben wij als collega’s voldoende binding?
Is er voldoende onderlinge informering?
Wat zijn onze gemeenschappelijke behoeften?
Wat kan een effectiever netwerk ons opleveren?

NETWERK DIDACTIEK NEDERLANDS (NDN) biedt
op woensdag 23 maart 2011
een GRATIS  netwerkmiddag aan.


Je hoeft geen lid te zijn van NDN om deel te nemen
(alhoewel het misschien een uitstekende gelegenheid is om het te worden).
Universiteit Gent stelt haar deuren open. We treffen elkaar vanaf 13.30 u. in de Faculteit Psychologie en Pedagogische Wetenschappen, H. Dunantlaan 2 9000 Gent

Programma
13.30. u. ontvangst, netwerkmoment en i.s.m. educatieve uitgeverijen een boekentafel
14.30 u. korte presentatie van de werking van NDN
15.00 u. gastspreker Helge Bonset (auteur van o.a. Nederlands in de onderbouw) over
‘Perspectieven voor de didactiek Nederlands’
16.00 u. gespreksronde
16.30 u. borrel en netwerkmoment

Er is een boekentafel, die in samenwerking met educatieve uitgeverijen wordt opgezet, met een selectie van belangrijke recente werken rond didactiek Nederlands en taalbeleid. Ze zijn tijdens de netwerkmiddag verkrijgbaar tegen verminderde prijs.

Voor het verslag klik hier

Top

__________________

Boekpublicatie 5 november 2010
'Naar taalkrachtige lerarenopleidingen. Bouwstenen voor taalbeleid'
red. Dorothea Van Hoyweghen - uitg. Plantyn

Presentatie van het boek op de Antwerpse boekenbeurs
op vrijdag 5 november te 13 u.




Om de grote diversiteit in startcompetenties op te vangen, moeten de lerarenopleidingen niet alleen over kijkwijzers en over geschikte screenings- en toetsingsinstrumenten beschikken. Zij moeten ook hun talige eisen expliciteren en gepaste remediëringsroutes opzetten. Efficiënte leertrajectbegeleiding of monitoraat op maat vergen een grondige analyse van de startcompetenties, maar ook van de academische en professionele taalcompetenties die de studenten op het einde van hun studieloopbaan verworven moeten hebben.

Alleen een didactiek die rekening houdt met meervoudige multiculturele en multimediale geletterdheid, biedt een afdoend antwoord op de huidige diverse instroom en op de eisen van onze maatschappij.
Professionalisering van het corps is onvermijdelijk, als de lerarenopleidingen het principe 'Teach what you preach' willen huldigen en willen overschakelen op taalontwikkelend onderwijs en op de inzet van geschikt taalondersteuningsmateriaal.

Dit boek:
-  wijst op de grootste taalstruikelblokken bij beginnende studenten en op de taalnoden die docenten ervaren,
-  reikt een specifiek referentiekader aan om te komen tot een kwaliteitsvol eindproduct,
-  bevat praktijkvoorbeelden die aantonen hoe gelijke uitgangspunten kunnen leiden tot verschillende resultaten.

Het boek biedt een 'blended learning solution', een multimediaal pakket met oog voor parallellen en verschillen in het taalbeleid van universiteiten, hogescholen en cvo's. Bij de verschillende fasen die de universiteit, de hogeschool en het cvo doorlopen van noodzakelijke startcompetentie, over academische tot professionele taalcompetentie, dient de uitgave zich aan als de geschikte gids.

* Frank Vandenbroucke, voormalig onderwijsminister, schreef het woord vooraf: klik hier (pdf)
* Beschrijving van de inhoud: klik hier (pdf)

* Auteurs: Frans Daems, Jeroen Lievens, Nora Bogaert, Tine Van Houtven, Elke Peters, Guido Cajot, Joke Vrijders, Tom Venstermans, Lieve Verheyden, Riet Jeurissen, Elly Quanten, Hilde Van den Bossche, Carine Steverlynck, Dirk Berckmoes, Hilde Rombouts, Véronique Minnebo, Jan Loosveld, Wouter Schelfhout, Roger Van den Borre, William Vroonen, José Vandekerckhove, Ingrid Evers, Piet-Hein van de Ven, Bart Van der Leeuw, Mieke Lafleur, Johanna van der Borden, Jo Van den Hauwe, Bart Horemans, An De Moor.

***

Vrijdag 5 november om 13 uur stelden auteurs Lieve Verheyden en Riet Jeurissen op een ‘beeldrijke’ manier hun boek Naar taalkrachtige lerarenopleidingen. Bouwstenen voor taalbeleid voor op de boekenbeurs in Antwerpen.

Voor meer informatie over dit belangrijk boek zie de recensie op de pagina Publicaties

Top

______________________

NDN-lenteconferentie 2010

Kwaliteitszorg voor taal door leerlijnen was
het thema van de NDN-lenteconferentie op vrijdag 7 mei 2010
in de Universiteit Antwerpen


Op vrijdag 7 mei 2010 organiseerde het Netwerk Didactiek Nederlands in samenwerking met het Centrum Nascholing van de Universiteit Antwerpen (CNO) zijn jaarlijkse lenteconferentie. Dit jaar was het thema geïnspireerd door de Conferentie van Het Schoolvak Nederlands in november 2009 in Den Haag, die doorheen heel het tweedaags didactisch gebeuren het thema doorlopende leerlijnen had geprogrammeerd.

Dat het thema van Nederlandse inspiratie is hoeft niemand te verwonderen als je bedenkt dat “leerlijnen” voor taal en rekenen over de klassieke drempels heen in de hele onderwijswereld in Nederland blijvend aan de orde zijn. Ze zijn geïnspireerd door het Eindrapport Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen: “Over de drempels met taal en rekenen (Hoofdrapport)”  opgesteld door de commissie Heim Meyerink.  Het rapport werd gepubliceerd in de lente van 2008.

In april 2010 werd in Nederland beslist dat er een versterking komt van de taallijnen in alle onderwijssectoren:
1. de Nederlandse Tweede Kamer heeft aangenomen dat op alle onderwijsniveaus Taal en Rekenen versterkt dienen te worden;
2. dat doorlopende leerlijnen en schakelniveaus bij sterkere programmering en bewaking van deze leerresultaten centraal gaan staan;
3. dat de zwaardere doelen niet slechts bij de taal- en rekenvakken worden opgevoerd, maar dat er schoolbreed steeds een integrale verantwoordelijkheid dient te gelden voor de resultaten.

De Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) bericht over het rapport Meyerink:

Een speciaal ingestelde Expertgroep pleit voor voorgeschreven tussenniveaus voor taal en rekenen tijdens de hele schoolcarrière van leerlingen in het Nederlandse onderwijs. De Expertgroep overhandigde zijn rapport aan minister Plasterk en aan de beide staatssecretarissen Van Bijsterveldt en Dijksma van het ministerie van OCW tijdens de Panamaconferentie over rekenen en wiskunde in Noordwijkerhout. 

‘Kwaliteitsimpuls onderwijs door verplichte niveaus taal en rekenen in alle schooltypen’

Consequenties voor de lerarenopleiding

De Expertgroep Doorlopende Leerlijnen Taal en Rekenen is door de bewindslieden van OCW ingesteld met de opdracht te adviseren over de vraag wat leerlingen van taal en rekenen moeten kennen en kunnen op een aantal overgangen tussen de verschillende schooltypen van primair onderwijs tot hoger beroepsonderwijs en van onderwijs naar arbeidsmarkt. ‘Wat is van belang voor alle leerlingen en wat zijn de consequenties daarvan voor de lerarenopleiding’, waren daarbij vragen van het ministerie. De opdracht is zo uitgevoerd dat er nu ‘doorlopende leerlijnen’ zijn die ervoor zorgen dat het onderwijsresultaat van de ene sector naadloos aansluit op dat van de andere. Voor de lerarenopleidingen moeten niveaus voor taal en rekenen worden gehanteerd, zowel bij de aanvang van de studie als bij de afsluiting ervan
De Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) biedt van op haar website de gelegenheid het eindrapport en de bijhorende deelrapporten te downloaden: http://www.slo.nl/nieuws/dll/

Voor de onderscheiden niveaus brengt het rapport Meyerink een referentiekader. In feite gaat het hier niet echt over 'doorlopende leerlijnen' wél over de verschillende vereiste taalbeheersingsniveaus. Van het ene niveau naar het hogere niveau zouden doorlopende leerlijnen dienstig kunnen zijn.

Ook de Vlaamse didactici denken aan leerlijnen en we vinden die uitwerking in de toepassing in de onderwijspraxis in onze diverse onderwijsinstellingen. Denken zij ook aan de drempels tussen de verschillende onderwijsniveaus?

Vanuit het perspectief van de lerarenopleidingen voor het primair en voor het voortgezet of het secundair onderwijs heeft het NDN  het concept voor zijn studiedag op 7 mei 2010 opgezet. De lerarenopleidingen hanteren zelf leerlijnen die vooral zijn opgezet vanuit een didactische invalshoek.

Het concept van de studiedag

In een inleiding vragen we ons af “Wat brengt het rapport Meyerink teweeg en hoe kijken we aan tegen het voorhanden referentiekader voor Nederlands?” (Nederland) of “Wat is een leerlijn voor Nederlands? (Vlaanderen). De Nederlandse en de Vlaamse didacticus belichtten het begrip fundamenteel. Beide inleiders reageerden op elkaars uiteenzetting en ook de conferentiedeelnemers konden daarop inhaken.

Op het einde van de voormiddag en in het begin van de namiddag kwamen er vanuit de lerarenopleidingen primair onderwijs en voortgezet of secundair onderwijs twee casussen over concrete leerlijnen in de lerarenopleiding aan de orde. De bedoeling is in verband met een bepaald aspect (spelling, vaardigheden, taalbeschouwing, literatuur….) een voorbeeld te tonen dat al helemaal gehanteerd wordt in de betreffende driejarige lerarenopleiding.

Een behoorlijk toegemeten ruimte werd voorzien voor werksessies. We hadden daarbij groepswerk voor ogen, waarbij de twee groepjes discussieerden rond (doorlopende) leerlijnen en waarover rapportering werd uitgebracht.

De inleiders zorgden met hun commentaar op het conferentiegebeuren ook voor een zinvolle afronding.

De ideeën vanuit de vier presentaties

09.30 - 11.00:
(1) Leren in het platte vlak: taalonderwijs van punten langs lijnen naar ruimte... - Nederland: inleiding Kees de Glopper (U. Groningen)


Wij zijn zo gelukkig dat Kees de Glopper ons zijn volledige presentatie in dia’s ter beschikking stelt die de geïnteresseerde lezer via een klik op zijn computerscherm kan oproepen.

De presentatie van Kees de Glopper in dia's


(2) Kwaliteitszorg voor taal door leerlijnen - Vlaanderen: inleiding Wilfried De Hert - begeleider

In Vlaanderen heerst nogal begripsverwarring: gaat het hier over groeilijnen, ontwikkellijnen of leerlijnen? Leerlijn is een didactische term die verwijst naar de opbouw van les- of leerstofonderdelen volgens bepaalde criteria. Die kunnen variëren en worden gekoppeld aan doelen. Een leerlijn kan chronologisch zijn (bv. in het vak geschiedenis), maar kan ook een traject weerspiegelen van gemakkelijk naar moeilijk, van concreet naar abstract, van vertrouwd naar niet-vertrouwd, van deel naar geheel (of omgekeerd) enz. Het begrip leerlijn wordt doorgaans genoemd m.b.t. een jaarplan of breed curriculum, maar wordt ook toegepast binnen één les. In dat geval betekent leerlijn de constructieve en logische opeenvolging van fasen en activiteiten van het onderwijsproces. 

Waarvandaan komt de vraag naar leerlijnen? Vanuit het begrip longitudinaliteit (VON), vanuit de eindtermen (Entiteit Curriculum), van een publicatie van Mark Van Bavel uit 1997: Leerlijnen, hoe kom je erbij?  vanuit de doorlichtingsverslagen, van het competentieleren. We denken aan onderliggende doelstellingen voor leerlingen, voor collega’s, maar ook voor de vakleraren. Vanuit het competentieleren verwijzen we naar een referentiekader voor leerlijnen: de ontwikkeling van leerlijnen, toename van de complexiteit en de vraag naar complexiteits- of beheersingsniveaus.

Vanuit een didactisch oogpunt vragen we ons af: waarom willen we aan leerlijnen werken? Wat gaan we ermee doen? Essentieel is dat het accent ligt op een niveaubepaling met evaluatie (reflectie en feedback) om een betere taalgebruiker te worden. Welk niveau heeft een leerling? Met welke criteria bepalen we dat? Hoe krijgen we de leerlingen op een hoger niveau? Wat houdt dat hoger niveau in?

We noemen enkele voorbeelden om op leerlijnen te reflecteren: de lijst grammaticale termen (An De Schrijver), tabellen taalvaardigheden eindtermen, geïntegreerd taalvaardigheidsonderwijs, adviezen om beter te leren schrijven (Projectgroep Nederlands V.O.), de literaire competentieniveaus (Theo Witte), de groeilijnen B-stroom en bso (VVKSO).

Van strategisch handelen werken we toe naar effecten. Leemtes na de opbouw van leerlijnen kunnen we bespreken. Een goede praktijk is het werken met een camera voor spreekvaardigheidsonderwijs, de evolutie van leerfuncties in kaart brengen, vertrekken vanuit adviezen om beter te leren schrijven.  Werken aan leerlijnen is een dynamisch en cyclisch proces.

Voor schrijven hanteren we adviezen voor de ontwikkeling van gecompliceerd schrijven: eenvoudige schrijfprocessen, maar met moeite;  eenvoudige schrijfprocessen, zonder moeite; complexe schrijfprocessen, met onvoldoende resultaat; complexe schrijfprocessen, met veel moeite; complexe schrijfprocessen, zonder veel problemen.

In 6 vragen verwijzen we naar een kijkwijzer voor leerlijnen:
1. Komen de activiteiten overeen met de leerplandoelstellingen/eindtermen?
2. Worden ze concreet verduidelijkt?
3. Is er een toenemende mate van complexiteit merkbaar?
4. Vind je integratie in de activiteiten terug?
5. Kunnen er nu afspraken worden gemaakt?
6. Is er aandacht voor competentieleren?

Een eenvoudige didactische aanpak in stappen om leerlijnen te ontwikkelen zou kunnen zijn:
Stap 1: per graad inventariseren
- Wat is de leerplandoelstelling of de eindterm?
- Wat is de activiteit/taak/opdracht?
- Welke onderdelen/vaardigheden komen aan bod?
- Welke manieren om te evalueren gebruik je?

Stap 2: samenbrengen

Stap 3: leemtes en overlappingen vinden, vragen en bedenkingen uiten

Stap 4: opvolging en verantwoordelijke afspreken en het tijdpad vastleggen.

We verwijzen hierbij ook graag naar de tekst van Wilfried De Hert “ZIN EN ONZIN VAN LEERLIJNEN -  ONDERSTEUNING EN ONTWIKKELING in competentiegericht leren

Kees de Glopper observeert, Wilfried De Hert legt uit


11.00 - 11.15: pauze

11.15 - 12.00:
(3)(3) Casus 1 - visie vanuit de lerarenopleiding primair onderwijs: Hilde Van den Bossche (KaHo St.-Lieven). Hoewel er in haar hogeschool verschillende leerlijnen worden gehanteerd, legde zij in haar uiteenzetting de nadruk op grammatica als deel van taalbeschouwing.

In de lerarenopleiding blijkt dat leerlijnen noodzakelijk kunnen voorkomen.  Als problemen kunnen worden gesignaleerd dat bij de instap de studenten geen duidelijk beeld hebben van het geheel van het studietraject en dat door de flexibilisering van de studies de persoonlijke trajecten versnipperen. Dat moet voeren tot een bewuste keuze van leerinhouden met expliciet werken. Anderzijds komen kansen voor tot herhaling, uitdieping, het bouwen van bruggen bv. naar taalkundige en literaire competentie, naar beeldeducatie. Dat voert tot nauwkeurig leren kijken.

Waar werken we dan aan leerlijnen? Daarbij ontdekken en verkennen de studenten en passen het gevondene zelf toe. Dat gebeurt
1. binnen Nederlands rond denkrelaties in grammatica in de woord- en zinsleer, bij begrijpend lezen en functionele geletterdheid rond signaalwoorden, tekststructuur en tekstlogica;
2. vanuit communicatieve vaardigheden naar Nederlands en omgekeerd bij spelling, lezen, spreken en luisteren, schrijven; 3. vanuit Nederlands naar andere leergebieden als wereldoriëntatie, beeldopvoeding, pedagogische vakken.
Een greep uit de aanwezige leerlijnen: luisteren en spreken, vertellen en voorlezen; grammatica; gebruik van leesstrategieën en functionele geletterdheid; leesbevordering; communicatieve vaardigheid – didactiek Nederlands.

Aan de hand van heel gevarieerde voorbeelden toont Hilde Van den Bossche aan hoe in de didactiek en binnen een leerlijn concreet, levensecht en gevarieerd materiaal wordt gebruikt.
Zo bij woordleer: de intuïtief ontbrekende woorden in een tekst noteren en dan opzoeken over welke soort woorden het gaat. Zo de moeilijkheid om de denkrelatie van tijd, reden, tegenstelling, aaneenschakeling binnen een tekstje te benoemen. 

Ze luisteren aandachtig


12.00 - 13.30:
lunch

13.30 - 14.15:
(4) Casus 2 - visie van de lerarenopleiding 1e cyclus S.O.: Nathalie Peeters (Prov. Hogeschool Limburg). Zij presenteerde in een coherente systematiek de leerlijn literatuur in haar lerarenopleiding.

De leerlijn literatuur voor studenten met als keuzevak Nederlands wordt opgezet met doelstellingen vertrekkende van een eerste over een tweede en een derde studiejaar lerarenopleiding.  Struikelblokken en ook de evaluatie worden bij de voorstelling betrokken.  De studentenpopulatie vormt een heel heterogene groep vanuit ASO, TSO en BSO-opleidingen en met een heel verschillende algemene ontwikkeling. De opbouw van de leerlijn omvat een stijgende complexiteit, moeilijkheidsgraad, integratie en afstand. Transfer wordt beoogd en ook competentiegerichtheid. Door het opzetten van een leerlijn komt er enerzijds voor de studenten transparantie van de leerstof, zelfverantwoordelijkheid voor het eigen leerproces, actief leren en anderzijds voor de docenten een continuïteit van de leerinhouden, een afstemming van inhouden en werkvormen en integratie in de vakdidactiek.

Voor het 1e jaar ervaren we een heterogeniteit van leesvaardigheden, leeservaring en leesmotivatie. Vertrekkend vanuit de literaire competentieniveaus 1 tot 3 van Theo Witte is er een heel beperkte competentie belevend lezen, een beperkte competentie herkennend lezen en een enigszins beperkte competentie reflecterend lezen. Dat heeft zijn invloed op de tekstkeuze: de leeslijst krijgt een stijgende moeilijkheidsgraad, werkvormen als afstandleren komen aan de orde en de evaluatie speelt bij het doorlopen van de leerlijn een permanente rol. 

Als vertrekpunt wordt een reader met tien tekstfragmenten gehanteerd. Die moeten individueel van makkelijk naar moeilijk worden geschikt en de boekkeuze berust op basis van die fragmenten.  Duidelijk is dat hierbij aansluiting wordt gezocht bij de leeservaring en de voorkennis van de studenten.

Als voorgaand leermoment wordt een klassikale analyse uitgevoerd van een kortverhaal met daarbij een bespreking van de literaire termen. Dat wordt gekoppeld aan leesbevordering en aan het leren vormen van een waardeoordeel. De studenten leren een literaire tekst analyseren en interpreteren. Ze leren een verslag uitbrengen over hun leeservaring. O.m. kenmerkend hierbij is de samenwerking met medestudenten en de begeleiding van de vakdocent ter ondersteuning van het denkproces. Feedback tijdens de presentatie voor de medestudenten wordt voorzien.

In een volgend leermoment wordt een roman gelezen. In groep analyseren en bespreken de studenten een bepaald aspect. Dat gebeurt in complementair groepswerk.  In een leeskring wordt aan gedeelde betekenistoekenning gedaan. Hier is geïntegreerd werken aan de orde.

Voor het 2e jaar komen als voorgaand leermoment aan de beurt: de jeugdliteratuur behandeld in jaar 1, strips, film en toneel voor jongeren, een jeugdboek vergelijken met een film. Voor de studenten zijn de doelstellingen: een leesverslag en een literaire analyse kunnen maken, boeken kunnen beoordelen en kiezen in functie van een doelgroep, zich kunnen informeren over het thema in het gekozen boek, jeugdboeken actief en creatief kunnen verwerken; ook de integratie van beeldtaal komt daarbij aan de orde, gesprekken kunnen leiden over leeservaringen en leesbeleving en inductief de kenmerken kunnen verzamelen van het gekozen beeldgenre. Zij krijgen als opdracht een leesbevorderingstraject uit te voeren in het secundair onderwijs. Karakteristiek bij dat alles is dat de activerende werkvormen worden aangeleerd tijdens didactische ateliers, dat jeugdboeken worden geselecteerd na een enquête bij leerlingen, dat jeugdliteratuur en vakdidactiek worden geïntegreerd en dat er samenwerking is met medestudenten. Als voorbeeld van het resultaat van het project leesbevordering werd het jeugdboek Liever Chatten van Ellen de Wachter voorgesteld.

In een volgend leermoment komt de analyse van het resultaat van de medestudenten en het bezorgen van feedback aan de medestudenten.

In het 3e jaar worden in een voorgaand leermoment het didactisch aspect van literaire competentie behandeld, de leesbevordering bij jongeren en de leeservaringen bij jongeren.  Wat moeten de studenten kunnen? Geschikte boeken kiezen voor een bepaald publiek, en niet-lezers motiveren om een boek te lezen.  Daarbij sluit de opdracht aan: een les geven met als hoofddoelstelling een beroepsklas te motiveren een boek te lezen.  Kenmerkend in dit jaar is de boekkeuze, de werkvormen en de doelstellingen naar keuze. Verder worden literaire competentie, vakdidactiek en leesbevordering geïntegreerd. Bij de individuele opdracht geeft de vakdocent ondersteuning op aanvraag. De student krijgt feedback zowel van de leerkracht secundair onderwijs als van zijn vakdocent.  Als voorbeeld wordt hier het jeugdboek voor 14-jarigen Topmodel van Marian Hoefnagel voorgesteld voor een 4e klas haartooi met als doelstelling de leesmotivatie te stimuleren.

In een volgend leermoment komt de projectstage in de provinciale jeugdbibliotheek. Er worden werkvormen ontwikkeld voor klassen leerlingen die er op bezoek komen.

De leerlijn literatuur creëert mogelijkheden:
- niet-lezers worden lezers vanuit een stijgende moeilijkheidsgraad en complexiteit
- literatuur wordt interessant voor niet-lezers via de integratie van vaardigheden
- studenten worden leerkrachten door o.m. de transfer van het leertraject naar het secundair onderwijs
- samenwerking tussen vakdocenten wordt geïmpliceerd


14.15 - 15.30:
(5) Werkgroepen met opdrachten en rapportering aansluitend bij de beide casussen

Hilde Van den Bossche en André Mottart

Dagvoorzitter was André Mottart (Universiteit Gent)

Wat inlees-lectuur voor zich oriënterende deelnemers: zie hieronder


Omhoog

Wat inlees-lectuur voor zich oriënterende deelnemers van de Antwerpse Lenteconferentie van 7 mei
die relevant zou kunnen zijn

Wij denken aan:

[ 1].
Expertgroep Doorlopende Leerlijnen:
"Over de drempels met Taal en Rekenen"; SLO, Enschede 2008.
Het deelrapport Taalvaardigheid.

[2 ].
"Een recept voor taal. Het ontwikkelen van een leerlijn Nederlands in het MBO",
door Nynke Jansma, Ella van Kleunen, Els Leenders. SLO, Enschede maart 2009.

[ 3].
"Doorlopende lerlijnen voor Taal in het onderwijs. Gesprekken met tien experts",
door Helge Bonset en Martien de Boer.
SLO, Enschede 2008; reeks Studie en Onderzoek nr. 42.

[4 ].
"Talige startcompetenties voor het Hoger Onderwijs", het SLO-rapport-in-concept van Bonset en co.
Met een aanbiedingsbrief van Wilma van der Westen, voorzitter Nederlands/Vlaams Platform Taalbeleid Hoger Onderwijs,
In feite is het SLO-rapport het resultaat van een verzoek om ontwikkelingswerk, dat Van der Westen als bestuurslid van Levende Talen bij SLO indiende.

[5 ].
"De koppeling van centrale examens Nederlands aan referentieniveaus. Verslag van een onderzoek",
door Helge Bonset, Theun Meestringa, Hans de Vries.
SLO Enschede 2008; reeks Studie en Onderzoek nr. 43.
Het betreft het maken van een vergelijking volgens het Europees Referentiekader.[ERK].

[ 6]
Een zeer recent uitvloeisel daarvan rapporteert Meestringa in Levende Talen magazine 97/2 van maart 2010:
"Een 'ERK' voor Nederlands" waarin voor twee experimenterende scholen wordt beschreven hoe de ERK-beoordelingsgrids als basis kunnen dienen voor een doorlopende leerlijn, ook op scholen die het vak Nederlands volledig integreren in andere vakken.

[7]
Aan de slag met ‘Over de drempels met taal en rekenen’ Mignon van Hasselt & Marijke Bakker in Levende Talen magazin 96/2 van maart 2009:
‘Het rapport Over de drempels met taal en rekenen geeft meer duidelijkheid over wat er van leerlingen verwacht mag worden op het gebied van taal- en rekenvaardigheid. Maar hoe geef je hier concreet invulling aan?’

[ 8]
... en denk ook aan het verslagboek met de relevante presentaties op de 23e HSN-Conferentie 13-14 november 2009 in Den Haag.

[9]
Referentiekader ontwikkelingsdoelen taalvaardigheid anderstalige nieuwkomers secundair onderwijs (ROTAN SECUNDAIR) http://cteno.be/nav=3,2,0 - websitepublicatie van het Centrum voor Taal NT² en Onderwijs (K.U. Leuven).

- Doorlopende leerlijnen taal en rekenen - http://www.taalenrekenen.nl/
- http://www.slo.nl/downloads/2009/referentiekader-taal-en-rekenen-referentieniveaus.pdf
- http://www.slo.nl/organisatie/recentepublicaties/
- http://www.levendetalen.nl


Top

Colloquium: Verkavelingsvlaams 29 april 2010

Belgisch-Nederlands in het spanningsveld tussen Verkavelingsvlaams en standaardtaal

Op donderdag 29 april organiseerden de KANTL en de UCL een colloquium over Belgisch-Nederlands in het spanningsveld tussen Verkavelingsvlaams en standaardtaal. Het colloquium bracht diverse specialisten bij elkaar, met als doel
1. de status quaestionis van de problematiek op te maken en
2. de verschillende standpunten met elkaar te confronteren, met name van de sociolinguïstiek, lexicografie, grammatica, historische taalkunde, media en buitenlandse neerlandistiek.

Het colloquium biedt een wetenschappelijke benadering van de situatie van het Nederlands in België, met waar nodig een taalpolitieke invalshoek, en het perspectief van de ‘taalzorg’.

Het verslag van uw webmaster van het colloquium vindt u hier

Datum: donderdag 29 april 2010

Aanvangsuur: 9.45 uur

Locatie: Academiegebouw, Koningstraat 18, 9000 Gent

Organisatie: Koninklijke Academie voor Nederlandse Taal- en Letterkunde en de Université Catholique de Louvain

Duocolloquium: de Universiteit Antwerpen wijdt een tweedaagse aan hetzelfde thema in het najaar
(ma 18 en di 19 okt 2010, Hof van Liere).
Voor nadere informatie hierover: zie http://demankeusurpator.wordpress.com

Top

__________________

Presentatie Kennisplatform Taalontwikkelende Leraar
Utrecht vrijdag 11 december 2009

Beste collega,

De afgelopen 3 jaar heeft LEONED materiaal ontwikkeld ten behoeve van de kwaliteitsverbetering van lerarenopleidingen op het gebied van taalgericht (vak)onderwijs. In die periode heb je interesse getoond in het werk van LEONED, onder meer door het bijwonen van een LEONED-studiedag. Het project loopt tegen zijn einde en we nodigen je van harte uit voor het bijwonen van de feestelijke presentatie van de resultaten.

Op vrijdag 11 december 2009 gaat het kennisplatform taalontwikkelende (vak)leraar officieel de lucht in. Dit gebeurt tijdens een feestelijke presentatie in In de Driehoek, Willemsplantsoen 1c te Utrecht (5 minuten lopen van het CS) van 15.00 tot 17.00 uur. Opleiders en studenten vanuit verschillende vakgebieden en sectoren zullen hun eerste reactie geven op het kennisplatform. Je kunt je voor deze presentatie aanmelden bij Gijs Verbeek: gijs.verbeek@hu.nl, tel. 030-2547148. Vermeld a.u.b. je naam, organisatie en functie.

Programma:
• 15.00: opening
• 15.10: presentatie van het digitaal kennisplatform taalontwikkelende vakleraar
• 15.45: reactie vanuit het management: bruikbaarheid voor de opleidingen
• 16.00: reactie door een student: bruikbaarheid bij het studeren
• 16.15: reactie door een docent: bruikbaarheid voor de opleider
• 16.30: aanbieding van de begeleidende brochure
• 16.40: napraten met borrel
• 17.00: sluiting

 
Bart van der Leeuw, coördinator LEONED

Top

__________________

Taalactiedag lerarenopleidingen gericht op taalbeleid Nederlands


Taalactiedag op vrijdag 15 mei 2009 Stadscampus Universiteit Antwerpen

De taalactiedag is bedoeld voor alle lerarenopleiders in Vlaanderen en beslist niet enkel voor de lerarenopleiders Nederlands. Integendeel het taalbeleid in de lerarenopleidingen strekt zich uit in de breedte naar de lerarenopleiders die andere vakken geven dan Nederlands.

Alle informatie staat op de website speciaal geconstrueerd voor de Taalactiedag:

http://www.taalactiedag.be


Programma

 

8.30 - 9.00

Onthaal

9.00 - 9.45

Verwelkoming
Walter Nonneman, voorzitter Expertisenetwerk Lerarenopleidingen Antwerpen

Taalbeleid in het onderwijs. Waar staan we nu in Vlaanderen?
Geert Schelstraete, adjunct-kabinetschef onderwijs, Vlaams Ministerie van Werk, Onderwijs en Vorming

Taalbeleid in de lerarenopleiding. Waar staan we nu in de lerarenopleidingen en welke uitdagingen liggen voor ons?
Frans Daems, professor emeritus, Universiteit Antwerpen

9.45 - 11.00

Taalbeleid voeren
Parallelsessie 1

Taalvaardig in, door en uit de lerarenopleiding
Parallelsessie 1

Aspirant-leerkracht wordt talige leerkracht
Parallelsessie 1 | Parallelsessie 2


11.00 - 11.30

Koffiepauze

11.30 - 12.30

Taalbeleid voeren
Parallelsessie 2

Taalvaardig in, door en uit de lerarenopleiding
Parallelsessie 2 | Parallelsessie 3

Aspirant-leerkracht wordt talige leerkracht
Parallelsessie 3

12.30 - 13.20

Lunch

13.20 - 14.50

Taalbeleid voeren
Parallelsessie 3

Taalvaardig in, door en uit de lerarenopleiding
Parallelsessie 4 | Parallelsessie 5

Aspirant-leerkracht wordt talige leerkracht
Parallelsessie 4

14.50 - 15.10

Koffiepauze

15.10 - 16.30

Taalbeleid voeren
Parallelsessie 4 | Parallelsessie 5

Taalvaardig in, door en uit de lerarenopleiding
Parallelsessie 6

Aspirant-leerkracht wordt talige leerkracht
Parallelsessie 5

16.30 - 17.00

Plenaire afsluiting
De lat hoog gelegd. Hoe bereiden lerarenopleidingen (zich) voor op de sprong? Conversatie met Frank Vandenbroucke, Minister van Onderwijs

 

Thema:Taalbeleid voeren

9.45 – 11.00 11.30 – 12.30 13.20 – 14.50 15.10 – 16.30

Parallelsessie 1
Taalbeleid in de lerarenopleiding: van mooie principes naar concrete acties.
Kris Van Den Branden, directeur, Centrum voor Taal en Onderwijs, KULeuven

Rendeert het talenbeleid op school? De inspectie spreekt klare taal.
Kristien Arnouts, inspecteur-generaal secundair onderwijs, Onderwijsinspectie Vlaanderen
William Vroonen, inspecteur secundair onderwijs – vakgroep talen, Onderwijsinspectie Vlaanderen

Parallelsessie 2
Taalbeleid in het secundair onderwijs: uitdaging of verloren zaak?
Lutgard Neels, vakbegeleider biologie en gelijke onderwijskansen, pedagogische begeleiding van het bisdom Antwerpen
Wilfried De Hert, schoolbegeleider en vakbegeleider Nederlands, pedagogische begeleiding van het bisdom Antwerpen
Sabine Voet, leerkracht en GOK-coördinator, Sint-Lodewijk Antwerpen

Parallelsessie 3
Taalcompetenties als gedeelde zorg in de lerarenopleiding.
Riet Jeurissen, hoofdlector Nederlands en voorzitter van vakgroep Nederlands,
Xios Hogeschool  Limburg.
Elly Quanten, opleidingshoofd en lector wetenschappen, Xios Hogeschool Limburg

De daad bij het woord - Taalondersteuning in de Arteveldehogeschool.
Joke Vrijders, verantwoordelijke taalondersteuning, Arteveldehogeschool
Tamara Bollaert, lector bachelor in het secundair onderwijs, Arteveldehogeschool

Parallelsessie 4
Eerste- en tweedegraadslerarenopleidingen
samen naar de Taalwerkplaats.
Anne Kerkhoff, Associate lector, Fontys Lerarenopleiding Tilburg

Een taalbeleid in de steigers voor, tijdens en na de lerarenopleiding Lager Onderwijs van KHLim.
Guido Cajot, lector Nederlands, KHLim-lerarenopleiding
Veerle Schuyten, lector Nederlands, KHLim-lerarenopleiding

     

Parallelsessie 5
Curriculumanalyse met een taalbril.
Bart Van der Leeuw, docent, Fontys Pabo Den Bosch
Nanke Dokter, Docent, Fontys Pabo Den Bosch


 

Taalvaardig in, door en uit de lerarenopleiding

9.45 – 11.00 11.30 – 12.30 13.20 – 14.50 15.10 – 16.30

Parallelsessie 1
Academische taalvaardigheid van eerstejaarsstudenten.
Waar knelt het schoentje en wat doen we er aan?
Lieve De Wachter, docente Academisch Nederlands en Taalbeheersing, Interfacultair Instituut voor Levende Talen, KULeuven

Taalontwikkeling stimuleren: hoe doe je dat? Monitoraat op maat – taalondersteuning academisch Nederlands.
Hilde Rombouts, taaldocent, Linguapolis, Universiteit Antwerpen

Parallelsessie 2
Hoe de taalvaardigheid van studenten uit de lerarenopleiding kleuteronderwijs ondersteunen en op een hoger niveau brengen?
Ann Deburchgrave, lector Nederlands, KHLim-lerarenopleiding

Parallelsessie 4
Wat na de screening? Doelgericht taalvaardigheid toetsen in het hoger onderwijs.
Bart Deygers, onderzoeker, Centrum voor Taal en Onderwijs, KULeuven

Screening, remediëring en taalvolgsystemen in de lerarenopleiding van Karel de Grote-Hogeschool, Katholieke Hogeschool Limburg, Artesis Hogeschool Antwerpen en CVO Elishout COOVI.
Tom Venstermans, lector Nederlands en Taalvaardigheid, Karel de Grote-Hogeschool
Guido Cajot en Veerle Schuyten, lectoren Nederlands, KHLim-lerarenopleiding
Willy Belmans, lector Nederlands, Artesis Hogeschool Antwerpen
Joke Scheerlinck, coördinator SLOM/SLO, CVO Elishout COOVI
Mia Goossens, coordinator HBO,
CVO Elishout COOVI

Parallelsessie 6
Taalcompetenties vertaald. Naar een doeltreffende taalopleiding voor alle leraren secundair onderwijs.
Hilde Vanbrabant, lector Taalvaardigheid, KHLeuven
Niomi Kelly, lector Taalvaardigheid, KHMechelen
Karen De Jonghe, Departementaal Taalcoördinator, KHLeuven

 

Parallelsessie 3
Van schrijffout naar schrijfhulp.
Hoe breng je als niet-taalspecialist bij aankomende praktijkleerkrachten hun taalconditie op peil voor leertaken?
Diederik De Beir, adjunct-directeur taalondersteuning, Het Perspectief PCVO

Parallelsessie 5
Klasse(n)taal is een ander verhaal.
Ervaringen met de 13 doelen op de KaHo Sint-Lieven en HU-Brussel.
Wim van Beeck en Ruud Walst, in opdracht van de Nederlandse Taalunie
HU-Brussel: Jo van den Hauwe, opleidingscoördinator en lector Nederlands
KaHo Sint-Lieven: Hilde Van den Bossche, lector Nederlands

 

Aspirant-leerkracht wordt talige leerkracht

9.45 – 11.00 11.30 – 12.30 13.20 – 14.50 15.10 – 16.30

Parallelsessie 1
Het Nederlands in nieuwe vormen van leren.
Jan T’Sas, redacteur Klasse en praktijkassistent Nederlands, Universiteit Antwerpen

 

Parallelsessie 3
Taalontwikkelend onderwijs in de zaakvakken ... Een brug te ver?
Het sensibiliseren van universitaire lerarenopleiders in de integratie van taalontwikkelend vakonderwijs in de vakdidactiek.
Eva De Mesmaeker, doctoraatsmedewerker IDLO, VUB
Esli Struys, projectmedewerker IDLO, VUB

Linda Van Looy, voorzitter IDLO, VUB

Parallelsessie 4
Taalactiverende opdrachten natuurwetenschappen.
Marc Beddegenoodts, pedagogisch adviseur GO! Onderwijs van de Vlaamse Gemeenschap

Taal in elk (praktijk)vak! Hoe doe je dat?
Instrumenten en didactisch handelen van de leerkracht.
Frie Van Camp, pedagogisch adviseur – secundair onderwijs, pedagogische begeleidingsdienst OVSG
Gilberte Tack, pedagogisch begeleider,nascholingsdienst OVSG

Parallelsessie 5
Taalgericht vakonderwijs. Hoe praktijkvakken talig toegankelijker maken?
Sandy Reinenbergh, projectmedewerker taalbeleid, Huis van het Nederlands Antwerpen
Els Maton, projectmedewerker, Karel de Grote-Hogeschool

Parallelsessie 2
Aan de slag met opleidingsmaterialen Taal en Diversiteit voor opleiders en docenten van alle vakken
Ingrid Evers, projectmedewerker LEONED, Radboud Universiteit Nijmegen
Bart Van der Leeuw, docent, Fontys Pabo Den Bosch

 

 

 

 

Copyright © 2009
Website ontwikkeld met medewerking van KlasCement


Omhoog

_______________

Lenteconferentie Netwerk Didactiek Nederlands vrijdag 8 mei 2009
Campus Drie Eiken Gebouw Q - Universiteit Antwerpen

in samenwerking met het Centrum Nascholing Onderwijs (CNO) Universiteit Antwerpen

“Lezen in de klas -
Over functioneel lezen en de lerarenopleiding”

'Functionele leesvaardigheid wordt hier afgebakend als de vaardigheid om teksten die bij het (vak)onderwijs worden aangeboden begrijpend en studerend te lezen' - Aan het werk p. 12

'De schoolse leesvaardigheid die van leerlingen van 10 tot 18 jaar wordt gevraagd, betreft de volledige en zelfstandige verwerking van leerboekteksten op minimaal de eerste drie niveaus van tekstverwerking.

  1. Op het beschrijvende niveau hoeft de lezer informatie in een tekst slechts 'letterlijk' te begrijpen. Het gaat dan om het elementaire niveau van zogenaamde lagere-ordeverwerking, het tekstbegrip op microniveau. Leerlingen met een zwakke woordkennis of een zwak taalbegrip op zinsniveau, of leerlingen met een zwakke leestechniek (bijvoorbeeld dyslectici) ondervinden op dit niveau van tekstverwerking moeilijkheden waardoor hun begrip van de tekst als geheel wordt belemmerd.

  2. Op het structurerende niveau, ook wel aangeduid als het mesoniveau, moeten we denken aan het adequaat kunnen combineren van informatie uit verschillenden zinnen/tekstgedeelten, meestal binnen de alinea. Het gaat hierbij ook om diepe woordkennis. De lezer moet verder afleidingen kunnen maken en tekstverbanden kunnen begrijpen. Op dit niveau is sprake van een interactie tussen lagere- en hogere-ordeprocessen: kennis en automatische verwerking van met name functiewoorden zoals verbindingswoorden, anafora en signaalwoorden enerzijds en het maken van interferenties anderzijds.

  3. Op het tekstuele niveau, ook wel macroniveau genoemd, verstaan we het begrip van de tekst in zijn geheel, oftewel het begrijpen van de hoofdgedachte, de globale opbouw, de functie en de strekking van een tekst. Het macrobegrip van een tekst komt bij uitstek tot stand op basis van hogere-orde-processen: kennis van de wereld en van (vak)concepten, kennis van tekststructuur en -functie zijn essentieel voor het tot stand brengen van macrotekstbegrip.

  4. Het boventekstuele niveau kan worden aangeduid als het evaluerende niveau. Leerlingen moeten de informatie uit verschillende teksten met elkaar vergelijken en verbanden kunnen leggen.'



    Uit 'Aan het werk! Adviezen ter verbetering van functionele leesvaardigheid in het onderwijs' pp. 18-19. Nederlandse Taalunie, 2008. http://taalunieversum.org/onderwijs/publicaties/

    (Het rapport wordt ook op schrift toegestuurd na aanvraag bij de Nederlandst Taalunie)

     

     

Doelpubliek:

- voor didactici alle vakken
- voor begeleiders, mentoren en geïnteresseerde leraren

* Hoe bereidt de lerarenopleiding toekomstige leraren voor op functioneel lezen in hun latere onderwijs? Verwacht je dat de lerarenopleiding dat zou doen?
* Kun je ook vanuit je eigen praktijk iets melden? Wat doe je in je eigen praktijk in dat verband?

Het programma

10.00 u Aankomst en ontvangst
10.30 u.-11 u Algemene inleiding: rapport "Aan het werk!" van de Nederlandse Taalunie - Hanneke de Weger Nederlandse Taalunie en Saskia Timmermans, KAHO Sint-Lieven -  Aalst, medeauteur
11 u. - 11.20 u. Een gefilmde les van een leraar Nederlands/Biologie
Doorleiden naar de gesprekken daarover Frans Daems - Universiteit Antwerpen
11.20 u. - 13 u. Groepswerk op basis van de observatie van het filmpje
- Plenum na het groepswerk
- Repliek  met suggesties door een expert 'Functioneel leesonderwijs' Nora Bogaert , CT en O KU Leuven, medeauteur van Aan het werk
13 u. - 14.15 u.
Lunchpauze

14.15 u.-14.45 u. Eigen input, aansluitend bij de tussenkomst in de voormiddag door expert Nora Bogaert
14.45 u.- 16.30 u. - Inbreng Tine Binnemans, lerares Nederlands/Engels
- Inbreng Hilde Rombouts, Linguapolis Universiteit Antwerpen
- Hoe bouw je functionele leesvaardigheid in de lerarenopleiding in?
* niveau lerarenopleidingen hogescholen? Carl Brüsewitz Hogeschool Windesheim Zwolle
* niveau universitaire lerarenopleidingen ? José Vandekerckhove lerarenopleiding KU Leuven

(Elk inbreng wordt zowat begroot op 20 tot 25 minuten – met interactie)

Afsluiting met conclusies en aanbevelingen door Nora Bogaert en Frans Daems
   
  Dagvoorzitter is Frans Daems
   

Top

_________________

Voorjaarsconferentie 2008 Netwerk Didactiek Nederlands en CNO

Die greep plaats op vrijdag 9 mei 2008 van 10 u. tot 15.30 u.
in de lokalen van de Universiteit Antwerpen – Campus Drie Eiken – Gebouw D (parking P2) lokaal D-1.08 (kelderverdieping) in Wilrijk.


Het conferentiethema was:


taalcompetenties van leerkrachten voor nieuwe vormen van leren


Alle leden én collega-didactici Nederlands en andere vakken uit Vlaanderen en Nederland waren heel welkom.Een twintigtal didactici uit de lerarenopleidingen van universiteiten en hogescholen
namen heel actief deel aan het conferentiegebeuren

De conferentie werd georganiseerd door VVM nu NDN en CNO (het Centrum Nascholing Onderwijs van de Universiteit Antwerpen) met medewerking van de Nederlandse Taalunie.

Programma:


9.30 u.

Aankomst en welkom

10.00 u.

Overzicht activiteiten rond Nieuwe Vormen van Leren
door de Nederlandse Taalunie – Hanneke de Weger

10.15 u.

Talige competenties vereist van leraren – kort overzicht – Frans Daems

10.30 u.

Vertoning en gerichte bespreking van een selectie uit het videomateriaal van de Nederlandse Taalunie over Nieuwe Vormen van Leren - BZL- schoolopnames

12 u.-13 u.

Lunchpauze

13 u-15 u.

Uitdiepende bespreking van het thema a.h.v. een actieve gespreksvorm.
Getuigenissen en eigen ervaringen van collega’s

15.10 u.-15.30 u.

Administratief gedeelte – algemene ledenvergadering van de Vereniging van Vlaamse Moedertaaldidactici vzw. nu Netwerk Didactiek Nederlands


Jan T’Sas, die nauw betrokken is bij de thematiek, zal de conferentiedag modereren.
Bart van der Leeuw, Nederlands specialist was een nauw betrokken en actieve deelnemer.


Over Nieuwe Vormen van Leren vindt u heel wat informatie op de website van de Taalunie onder http://taalunieversum.org/onderwijs/nieuwe_leren/


Onze voorjaarsconferentie was helemaal gericht op de onderwijspraxis.
We kregen een goede opkomst van een twintigtal deelnemers en hun actieve participatie aan het conferentiegebeuren.


Namens het NDN-bestuur

Ghislain Duchâteau, voorzitter

Contact: tel. + 32 (0) 11 22 86 25 – e-post:
info@netdidnet.be

______________

Omhoog


 
 
© 2006, NDN