Contact: info@netdidned.be
Correspondentieadres: Netwerk Didactiek Nederlands (NDN): Eendrachtlaan 3 - 3500 Hasselt
Verantwoordelijke uitgever: G. Duchâteau, Eendrachtlaan 3 - 3500 Hasselt
26-3, april-mei-juni 2014
In deze nieuwsbrief:

NDN-Facebookpagina




Redactioneel
Bint - nieuw op de website
Tijdschrift Taal voor opleiders-onderwijsadviseurs
Márquez - 'n Boom het geval
Formatief en summatief beoordelen bij schrijven
Colloquium peiling Nederlands basisonderwijs lezen-luisteren 22-5-14
Taaldoelen in alle vakken
Terugblik op NDN-Netwerkmiddag 19-3-14
Taaldag CNO 2014 van 8-2-2014
AKKOORD en ACCORDEREN
Onderwijsspiegel 2014-
Inspectieverslag

Visietekst Taalbeleid HUB-KAHO
Recent op de NDN-Facebookblog
 
 
 
Beschikbaar in ons NDN-archief:
 
NDN-Nieuws 26-2
 
NDN-Nieuws 26-1
 
NDN-Nieuws 25-5
 
NDN-Nieuws 25-4
 
NDN-Nieuws 25-3
 
NDN-Nieuws 25-2
 
NDN-Nieuws 25-1
 
NDN-Nieuws 24-4
 
NDN-Nieuws 24-3
 
NDN-Nieuws 24-2
 
NDN-Nieuws 24-1
 
NDN-Nieuws 23-4
 
NDN-Nieuws 23-3
 
NDN-Nieuws 23-2
 
NDN-Nieuws 23-1
 
NDN-Nieuws 22-4
 
NDN-Nieuws 22-3
 
NDN-Nieuws 22-2
 
NDN-Nieuws 21-3
 
NDN-Nieuws 21-2
 
NDN-Nieuws 21-1
 
 
 
 
Redactioneel
 



L.S.

We beginnen dit redactioneel stukje met minder goed nieuws. Voor de eerste keer in de geschiedenis van het Netwerk Didactiek Nederlands kregen we te weinig respons vanuit het werkveld op het aanbod over het thema reflecteren tijdens de geplande NDN-Lenteconferentie aan de Universiteit Antwerpen op vrijdag 9 mei 2014. Het bestuur heeft beslist daarom de conferentie af te gelasten. Diezelfde dag komt het bestuur opnieuw samen om een grondige analyse te maken van dit gebeuren. Een ingeschreven deelnemer schreef het toe aan 'een tsunami van studiedagen in deze periode’.

Het NDN blijft echter zonder aarzelen zijn activiteiten verder zetten ten dienste van de lerarenopleiders, leraren, begeleiders, schoolboekenauteurs en al wie zich intensief bezig houdt met de didactiek van het Nederlands. Het bewijs daarvan is deze nieuwe editie van de NDN-Nieuwsbrief. Een verscheidenheid aan onderwerpen komt in ons e-zine 26-3 aan de orde.

We zetten de nieuwsbrief in met een verwijzing naar Bint, het nieuwe gedeelte op de website van het NDN. Dat heeft tot doel direct te verwijzen naar de lespraktijk. We willen namelijk uitgewerkte lesmodellen ter beschikking stellen van lerarenopleiders en leraren die daarvan gebruik willen maken.

In de nieuwe editie hebben we oog voor enkele belangwekkende bijeenkomsten van de voorbije weken, die informatie bevatten en een opvolging verdienen in functie van een nieuwe of verbeterende aanpak in de praxis van het onderwijs Nederlands. Direct nuttige informatie vindt de lezer in enkele korte louter didactische artikeltjes.

Ook blijven we stilstaan bij het heengaan van Gabriel García Márquez, over wie André Brink een indringend stuk schreef in het Afrikaans in het literaire magazine LitNet.

Een colloquium over de peilingen luisteren-spreken in het basisonderwijs komt er in mei ook aan.

Het ruimste gedeelte van deze nieuwsbrief is voorbehouden aan een opsomming van de artikeltjes die geregeld op de Facebookblog van het NDN verschijnen. Klik door naar Facebook om ze te lezen. Boeien ze, dan kunt u nog meer doorklikken om de volle informatie te raadplegen. Ook bijdragen vanuit onze ruime lezersgroep blijven welkom. Interactiviteit met het werkveld van de didactiek van het Nederlands kan inspirerend en bevruchtend werken.

Deze nieuwsbrief kan daartoe beslist een aanzet zijn.


Heel vriendelijke groeten


mede namens de NDN-bestuursleden


Ghislain Duchâteau, vicevoorzitter en redacteur




 


Bint – nieuw op de NDN-website


 







Sinds een paar maanden kunnen de bezoekers van de NDN-website terecht op enkele nieuwe pagina’s. In het hoofdmenu vindt u het nieuwe gedeelte onder de naam ‘Bint’ net onder ‘NDN-activiteiten’ en net boven  de ‘Agenda’. ‘Bint’ doet denken aan ‘verbinden’ en roept ook de reminiscentie op aan de roman van Ferdinand Bordewijk. Als u op ‘Bint’ klikt komt u op de pagina’s ‘Basiscompetenties’, ‘Vaardigheden’, ‘Taalbeschouwing’ en ‘Literatuur’ terecht.







De pagina ‘Basiscompetenties’, voert u naar alle relevante koppelingen voor de officiële documenten rond de lerarenopleiding, de vereiste competenties en andere belangrijke stukken.
Die pagina geeft ook toegang tot de drie andere rubrieken.


Die hebben de bedoeling aan de lerarenopleiders en leerlingen uitgewerkte lesmodellen voor te stellen die voor de respectieve rubrieken relevant kunnen zijn en die voor de lespraktijk inspirerend kunnen werken. Omdat dit webstekgedeelte heel recent is werken we binnen het NDN naar een verdere en ruimere vulling.

Voor de pagina vaardigheden is er al vanwege José Vandekerckhove Luisteren kun je leren.
Het document gaat in op de leerlijn luistervaardigheid in het secundair onderwijs en breekt een lans voor ‘breed luisteren’, een pragmatischer vorm van luisteren die in de eindtermen/leerplannen en bijgevolg ook in de klas minder aan bod komt. Publicatiejaar: 2014.
Spreek-, schrijf- en leesvaardigheid krijgen later hun vulling.

Op de pagina ‘Taalbeschouwing’ zijn al heel wat documenten samengebracht. Bovenaan vindt u de verwijzing naar de ‘Advieslijst taalbeschouwelijke termen Nederlands’ – 2e editie van 2012. Er wordt verwezen naar de ‘Toolkit Breed Evalueren’, naar NEEJANDERTAAL, naar onze Netwerkmiddag van maart 2012 ‘Van taalbeschouwing naar beter taalgebruik’, naar ‘Taalbeschouwing – Een inventaris van empirisch onderzoek in basis- en voortgezet onderwijs’, naar ‘Taalbeschouwing volgens de nieuwe eindtermen en het nieuwe leerplan Nederlands voor de tweede graad’, een koppeling naar bladzijden en bladzijden afbeeldingen die verwijzen naar taalbeschouwing.

De pagina ‘Literatuur’ omvat al drie lessen en een verwijzing naar de website ‘Literatuuronderwijs’. De drie lessen:
- Les 1: Godverdomse dagen op een godverdomse bol - Dimitri Verhulst
- Les 2: Het gedicht 'Tussenspel' van Leonard Nolens
- Les 3: Project - Op zoek naar poëziekenners
We geven telkens enkel de aanzet naar de les toe met doorklikmogelijkheid om de volledige tekst met de uitwerking van de les op uw computerscherm op te roepen.

De ‘Bint’-bladzijden op de NDN-site vindt u onder deze koppeling:
http://users.telenet.be/ndn//bint_basiscompetenties.html

Vanuit de lerarenopleidingen en vanuit het ruimere werkveld verwachten we belangstelling voor dit nieuwe en als nuttig bedoelde initiatief. Die belangstelling mag zich ook concretiseren in bijdragen voor deze rubrieken door voorstellen toe te sturen aan de redactie van de website. Het e-postadres is info@netdidned.be

TIJDSCHRIFT TAAL
voor Opleiders en Onderwijsadviseurs


gepubliceerd in samenwerking van SLO, LOPON² en EDventure


Het tijdschrift is bestemd voor opleiders van lerarenopleidingen basisonderwijs en taalspecialisten die als adviseur werkzaam zijn in het basisonderwijs.

Van jaargang 4 is nu nummer 7 verschenen.

Evalueren van taalonderwijs in de basisschool is het thema van dit nummer van het tijdschrift.
Wat brengt dit nummer zoal o.m. in dat verband?

- Roelien Linthortst, Maaike Pulles en Sjoeke Faasse brengen verslag uit van de ontwikkeling van een observatie- en beoordelingsinstrument voor spreek- en schrijfontwikkeling voor de middenbouw en de bovenbouw van het basisonderwijs en dat aansluit bij het referentiekader en bij intuïties van de betrokken leerkrachten.
Observeren en volgen van mondelinge en schriftelijke vaardigheden’

- Anneli Schaufeli en Joanneke Prenger maken de balans op van de eerste afname van de landelijke kennistoets Nederlands voor de pabo. Wat wordt er getoetst? Wat zijn de eerste resultaten?
‘De landelijke kennistoets Nederlands voor de pabo: een eerste balans’

- Komt er een centrale eindtoets voor Nederlandse taal op het eind van de basisschool? Wat wordt erin getoetst? Hoe verhoudt de toets zich tot de inhouden van de domeinen van het referentiekader? Dat is de inhoud van de bijdrage van Harry Paus.
‘Hoe willen we taalvaardigheid van leerlingen evalueren?’

- In de kolom van Mändy Kok, die het gedeelte over evalueren afsluit leer je dat evalueren feitelijk neerkomt op interpreteren van toetsresultaten
Column: Een kwestie van interpreteren’

- Aan de hand van vier voorbeelden laat nascholer Gerri Koster zien hoe leerlingen kansen krijgen om binnen betekenisvolle thema’s hun ontwikkeling voor de mondelinge taal te stimuleren.
‘Gesprekken om te leren!’

- Suzanne van Norden beschrijft in haar tekst de ontwikkeling van haar persoonlijk denken over schrijfonderwijs. Ze is door haar lange ervaring met taalvorming uitgekomen op het besef dat goed schrijfonderwijs gebaseerd is op betrokkenheid van kinderen en kennis over schrijven bij leraren.
‘Iedereen kan leren schrijven
Mijn zoektocht naar effectief schrijfonderwijs op de basisschool’


- Natascha Noten vat de belangrijkste resultaten samen van haar proefschrift uit 2011 over ouderlijke leesbevordering en de langdurige invloed daarvan op de onderwijsprestaties van kinderen.
‘Leesbevordering thuis en onderwijssucces; een levenslang verband’

- Blikvangers en een agenda voor de komende maanden sluiten dit nummer af.

Het tijdschriftnummer is bijzonder helder gedrukt en illustrerende citaten uit de artikels staan er in grote gouden cursiefletters. Heel mooi en aantrekkelijk om lezen. Alleen de omslag van dit tijdschrift zowel de voorkant als de achterkant blijft onnoemelijk lelijk.

Je kunt het tijdschrift gratis downloaden op www.slo.nl/primair/nieuwsbrieven/taal


 
Omhoog ^


'n Boom het geval: Gabriel García Márquez

In memoriam door André P. Brink

 



Wereldwijd hebben de media het afsterven van de Zuid-Amerikaanse auteur op donderdag 17  april 2014 onder de aandacht gebracht. Terecht, hij was een van de belangrijkste literaire persoonlijkheden van de laatste decennia.

De Zuid-Afrikaanse schrijver André Brink herdenkt hem in het Afrikaans in een uitvoerige tekst. In zijn In memoriam prijst hij de auteur met een diepgaande analyse van zijn hoofdwerk ‘Duizend jaar eenzaamheid’ en van zijn roman ‘Liefde in tijden van cholera’.



Mits de lezer wat de tijd neemt en wat inspanning levert zal hij de tekst van Brink in het Afrikaans goed kunnen begrijpen.

Zo begint André Brink zijn analyse.

Uiteindelik het die nuus gekom wat ons al lank te wagte was, maar wat nietemin soos die einde van ’n wêreld gevoel het: Gabriel García Márquez is nie meer daar nie. Ek het die boek op my rak gaan haal en die woorde gelees wat by elke wêreldeinde na my terugkom. Miskien die grootste openingsparagraaf wat in die afgelope eeu geskrywe is:
Muchos años despues, frente al pelotón de fusilamiento, el coronel Aurealiano Buendía había de recordar aquella tarde remota en que su padre lo llevó a conocer el hielo. (Baie jare later, voor die vuurpeloton, moes kolonel Aureliano Buendía daardie vervloë middag onthou waarop sy pa hom geneem het om met sneeu kennis te maak. – Vele jaren later, voor het vuurpeloton, moest kolonel Aureliao Buendía de vervlogen middag gedenken waarop zijn vader hem meegenomen heeft om met sneeuw kennis te maken)

Hiermee word die strategie onthul waarmee Márquez die hele verstommende tydstruktuur in die roman aankondig: niks gebeur sommer maar net en kry klaar nie, maar elke enkele moment word eers aangebied soos en wanneer dit gebeur, en daarna herhaal in die herinnering. Niks in die wêreld se romankuns sou daarna weer dieselfde wees nie.

Lees de volledige tekst van André Brink in LitNet


Formatief en summatief beoordelen bij leren schrijven

 

In het maartnummer jg. 101 nr. 2 van Levende Talen Magazine publiceren Marieken Pronk-van Eunen en Bert de Vos een artikel met de titel “Schrijven leren en beoordelen – Handvatten voor een effectievere aanpak”. Daarin zetten ze de belangrijkste bevindingen op een rij van een onderzoek dat het onderwijsadviesbureau APS in 2012 heeft uitgevoerd naar effectief en efficiënt schrijfonderwijs. Docenten werden geïnterviewd en daarbij werden good practices verzameld. Daaruit volgde de publicatie Schrijven van 1F naar 4F (Bootsma, Kroon, Pronk & De Vos, 2013).

Wat concluderen Pronk en De Vos over Schrijven beoordelen? We nemen hun slotalinea’s hier graag over uit LTM 101, 2 p. 13.

‘Het proces van leren schrijven is anders dan het beoordelen van schrijfproducten. Bij het eerste staat de groei van de leerling centraal, bij het tweede de beoordeling voor een cijfer. Bij het leren schrijven heeft de leerling een actieve rol. Bij het beoordelen gaat het om de vaststelling of de leerling het juiste niveau heeft gehaald. Daarbij is vooral de docent actief: hij kijkt het werk na. Docenten Nederlands kijken over het algemeen veel schrijfwerk van leerlingen na. Meestal om het summatief, met een cijfer, te beoordelen. Daarbij geven ze soms ook feedback in de vorm van aantekeningen op het werk. Doordat deze vorm van beoordelen als intensief wordt ervaren, geven docenten minder schrijfopdrachten, terwijl bekend is dat een vaardigheid verbetert door die veel en gericht te trainen. Er is nog een contraproductief effect: als een leerling werk terugkrijgt met een cijfer erop, houdt het leren op. Voor de leerling is duidelijk wat de stand is en feedback lijkt niet meer van belang. Summatief beoordelen helpt de leerling dus niet bij het leren en moet daar dan ook niet voor gebruikt worden.

Voor het leren van de leerling is vaker formatief beoordelen effectiever. Dan ontstaat er ruimte voor constructieve feedback. Hattie (2009) toont aan dat met name het geven van feedback op het werk van leerlingen het leren stimuleert. Uiteraard kunnen ook medeleerlingen en de leerling zelf hier een rol in spelen. Hiervoor kan de docent verschillende vormen gebruiken.

Rondschrijven: leerlingen werken in groepen van vier en geven hun werk aan de andere leerlingen, die er spontaan commentaar bij schrijven. In de volgende ronde vraagt de schrijver door op het commentaar. De leerkracht kan eventueel een focus meegeven.

Hardop denken: een leerling bespreekt het werk van een medeleerling door al lezend te vertellen wat hij denkt. De schrijver luistert en maakt aantekeningen. Vervolgens bespreken schrijver en commentator wat er is gezegd en bepaalt de schrijver wat hij overneemt.

Een schrijver centraal: een schrijver vertelt in de klas hoe hij het schrijven heeft aangepakt, welke problemen hij is tegengekomen, welke oplossing hij heeft bedacht en waarom. De andere leerlingen luisteren en geven na afloop tips. In overleg bepaalt de schrijver welke tips hij overneemt.

Schrijven leren en schrijven beoordelen zijn twee verschillende dingen. Bij het leren schrijven zijn activiteiten die de cognitieve (over)belasting verminderen essentieel. Daarbij valt te denken aan het schrijven in verschillende rondes, met tijdens elke ronde een nieuw aandachtspunt. Ook het gebruiken van outlinetools* en andere hulpmiddelen kunnen de overbelasting verminderen. Bij het beoordelen van schrijven kan er vaker formatief beoordeeld worden, zowel door de docent als door de medeleerlingen. Zij zullen dat niet in één keer kunnen, maar ook hier kan werken in verschillende rondes en met verschillende aandachtspunten helpen. De summatieve beoordeling is dan voorbehouden aan de (eind)toets. En dat hoeft dan niet zo vaak.’

________________

* Outlinetool: programma om een hiërarchisch geordend lijstje te maken met tekstideeën dat de schrijver voorafgaand aan het schrijven opstelt. MS Word heeft zo’n functie: http://tiny.cc/ltm-wordoutline (LTM 101, 2 p. 11)


Uitnodiging Colloquium peiling Nederlands basisonderwijs (lezen-luisteren) - 22 mei 2014

Agentschap voor Kwaliteitszorg in Onderwijs en Vorming (AKOV)


 




Vorig jaar peilde een onderzoeksteam van het Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (K.U. Leuven) naar de vaardigheden lezen en luisteren voor Nederlands bij leerlingen in het basisonderwijs.

Op 22 mei worden de resultaten van de peiling bekendgemaakt.


Wil je ook weten of de leerlingen in het lager onderwijs het gewenste niveau voor deze vaardigheden bereiken? Wil je weten of dat niveau de laatste jaren gestegen of gedaald is? Verneem je graag wat er goed is en wat beter kan? Ben je geïnteresseerd in mogelijkheden om het lees- en luisterniveau in het lager onderwijs te verhogen? Woon dan zeker dit colloquium bij!

Na de bekendmaking van de peilingsresultaten door het Steunpunt Toetsontwikkeling en Peilingen (KU Leuven) komen experts aan het woord die duiding zullen geven over de volgende thema's:

  • Reflectie op de peilingsresultaten: Prof. Dr. Koen Van Gorp 
    (Centrum voor Taal en Onderwijs, KU Leuven)
     
  • Voorleeskriebels: Annick De Vylder 
    (Instituut voor Onderwijs- en Informatiewetenschappen, Universiteit Antwerpen)
     
  • Leesbevordering in de praktijk: Hedwige Buys
    (Boekenjuf en zorgcoördinator gem. basisschool Blanden)
     
  • Leesbevordering in een multiculturele context: Dirk Terryn 
    (Canon Cultuurcel)
     
  • Luisterboeken voor kinderen met een leesbeperking: Rebecca Joris 
    (Luisterpuntbibliotheek)

Het colloquium vindt plaats op 22 mei van 9 u. tot 12.45 u. in Brussel.

Raadpleeg het volledige programma en schrijf je online in voor 15 mei. Deelname is gratis.



Taaldoelen in alle vakken

 


Tijdens de 27ste Conferentie Onderwijs Nederlands van 29&30 november 2013 in de Hogeschool Utrecht gaven Jan Lecocq* en Nadja Gilissen** een workshop met de titel “Taaldoelen in alle vakken: van taalontwikkelend vakonderwijs naar competentiegericht onderwijs”.

Hun vertrekpunt verwees naar de gebrekkige schoolse taalbeheersing van leerlingen. Vooral de leesvaardigheid die nodig is voor hoger onderwijs is voorwerp van kritiek. Ook de peilingen van de eindtermen door het Vlaamse Ministerie van Onderwijs van 2010 en 2011 geven toch wel een verontrustend beeld. De leerkrachten in de scholen leveren nochtans heel ernstige inspanningen om de schoolse taalvaardigheid van de leerlingen te bevorderen.

In dat verband werpen de workshopbegeleiders de volgende vraag op: “Hoe kunnen wij ervoor zorgen dat al onze leerlingen talig competenter worden zowel voor het hoger onderwijs als voor de werkvloer?” Om die vraag te beantwoorden mag niet alleen worden gekeken naar de leerkrachten Nederlands. Uit de meeste taalbeleidsplannen blijkt dat ook van de zaak- en praktijkvakken inspanningen worden gevraagd. Daarbij is Nederlands als instructietaal belangrijk. In taalgericht en taalontwikkelend vakonderwijs voegen vakleerkrachten weloverwogen talige doelen aan hun leerinhouden toe. Dat betekent voor heel wat docenten een betekenisvolle wending in hun denken. Dat staat pal tegenover de invuldidactiek die vakleerkrachten vaak hanteren. Daar gaat het om reproductie en niet om inzichts- en denkvragen. In leerplantermen betekent het dat het hier gaat om het beschrijvend niveau en niet om de belangrijkere verwerkingsniveaus als het structurerende en het beoordelende niveau. Dat zit uiteraard fout als men doelt op reële taalbeheersing.

Verder verwijzen de beide begeleiders  naar de grote onzekerheid die bij zaakvak- en praktijkvakleerkrachten leeft o.m. rond taaltaken die ze hun leerlingen zouden moeten laten uitvoeren. Taalontwikkelend vakonderwijs vinden ze vaak ook een kunstmatige aanpak. Ze voelen zich ongemakkelijk bij de taaldidactiek die van hen verwacht wordt.

Het alternatief volgens de presentatoren is dan ook ‘competentiegericht (vak)onderwijs’. De eindtermen en de leerplandoelen voor de zaak- en praktijkvakken bevatten heel wat talige componenten. Een analyse van de leerplannen laat toe dat te ontdekken. Vanuit die visie op taalbeleid kunnen de leerkrachten worden gestimuleerd tot een grondiger leerplanrealisatie, waarbij gemikt wordt op alle componenten van de doelen, uiteraard dan ook op de talige. Taalbeleid moet dan ruimte laten om met die leerkrachten op zoek te gaan naar de talige component in hun leerplannen en hoe die ontwikkeld en geëvalueerd kan worden. Vanuit die analyse moet de overstap gemaakt worden naar het vak Nederlands. Hoe dat opzet vorm kan krijgen binnen een taalbeleid en welke aspecten de leraar Nederlands in zijn vak liefst beklemtoont was het directe onderwerp van de workshop zelf.

Voor dit gedachtegoed verwijzen we naar de abstract van Jan Lecocq en Nadja Gilissen in het Conferentieboek van de 27ste Conferentie Onderwijs Nederlands blz. 97-101.

_______________________

  • *Jan Lecocq is pedagogisch adviseur bij het Gemeenschapsonderwijs (GO!)
  • **Nadja Gilissen is begeleider diversiteit bij de pedagogische begeleidingsdienst van het Gemeenschapsonderwijs (GO!) en nascholer activerende didactiek en talenbeleid.

    Contact met één van beiden via info@netdidned.be


Terugblik op de NDN-Netwerkmiddag
van woensdag 19 maart 2014 in de Universiteit Gent

 





NDN nodigde de ontwerper van twee belangrijke didactische programma’s uit om ze gedetailleerd toe te lichten. Dr. Ad Bok uit Rosmalen presenteerde
1. TiO-Schrijven
2. TiO-Spel’t.


TiO staat voor Taalonderwijs in Ontwikkeling











Een tachtigtal belangstellenden didactici Nederlands, leraren uit het secundair onderwijs en studenten in de lerarenopleiding volgden aandachtig de uiteenzetting.
TiO-Schrijven is een methode schrijfvaardigheidsontwikkeling die vanaf de laatste jaren van de basisschool tot en met de hoogste klassen van de middelbare school gebruikt kan worden en zo mogelijk geïntegreerd kan worden in het normale curriculum Nederlands.
Ze wordt in Nederland in meer dan 120 scholen gebruikt.

TiO-Spel’t is een nieuwe aanpak voor spellingonderwijs. Die is gebaseerd op meervoudige leerstrategieën en uitdrukkelijk gefocust op bestendig (duurzaam!) leereffect.

Beide programma’s steunen exclusief op het gebruik van ICT.

Op de NDN-website vindt u basisinformatie over beide onlineprogramma’s op de pagina NDN-Activiteiten

Dr. Ad Bok is steeds bereid om over zijn programma’s de gewenste vragen te beantwoorden:

dr. Ad Bok
     (oud-docent, initiatiefnemer en hoofdontwikkelaar TiO)
     Bureau voor Educatieve Ontwerpen
     5242 BA  Rosmalen
web: www.tioschrijven.nl
e-mail: adbok@bveo.nl                        

tel. kantoor 073 - 52 199 29


Taaldag 2014 voor taalleraren s.o. en CVO –
zaterdag 8 februari 2014– CNO Universiteit Antwerpen

 

Het CNO, het Centrum Nascholing Onderwijs van de Universiteit Antwerpen kende met deze Taaldag 2014 een van de meest succesrijke organisaties van de laatste jaren. Er namen immers tussen de 350 en 400 taalleraren aan deel.

Nederlands, Frans, Engels, Duits en Spaans stonden op het programma. Er waren gedurende 4  sessies niet minder dan 35 presentaties geprogrammeerd. Dit jaar waren de presentaties voor vreemde talen wat in de meerderheid tegenover het Nederlands.

De organisatie was eens te meer rimpelloos. Er waren geen moeilijkheden met de technologie voor de presentaties waarbij doorgaans powerpoint en een enkele keer prezi werd gebruikt. De voordrachten werden begeleid door leden van de Werkgroepen Talen of Nederlands van het CNO en in de auditoria of leslokalen werd voor elke sessie ruim documentatie uitgedeeld aan de deelnemers. Dat vergemakkelijkte het volgen van de uiteenzetting en veelal liet die documentatie toe thuis een follow-up van de gevolgde sessie uit te voeren.

Elke deelnemer had vanuit het gegeven programma zijn viervoudige keuze kunnen maken voor het volgen van de sessies. Sommige presentaties werden herhaald, zodat een gemiste presentatie mogelijk in een volgende sessie kon worden bijgewoond.

Over drie sessies die we hebben bijgewoond brengen we een geïllustreerd verslag uit op
de pagina NDN-Activiteiten van het NDN-website.

- Taalbeschouwing volgens de nieuwe eindtermen Nederlands – Jan Uyttendaele
-
Een doorgedreven training van onderzoeksvaardigheid – Piet Creten
- Poëzie in woord en beeld – Lies Van Gasse


AKKOORD en ACCORDEREN

De c/k-spelling nog maar eens

 


Waarom is akkoord met twee k's en is accorderen met twee c's?

Volgens de Nederlandse Taalunie die bevoegd is voor de spelling is het als volgt gegaan bij het vastleggen van wat nu nog de correcte spelling is van beide woorden.
"Waarom is het accorderen terwijl we akkoord schrijven?
Deze spelling dateert uit 1954. De toenmalige woordenlijstcommissie Blanquaert-Van Haeringen heeft ervoor gekozen om accorderen als voorkeurspelling te houden (omdat het woord nog duidelijk als vreemd werd gevoeld), maar toch akkoord als voorkeurspelling te honoreren, omdat dit woord minder als vreemd werd gevoeld, en daarbij de samenhang tussen beide woorden niet te laten doorwegen.
In 1995 zijn verschillende vergelijkbare inconsistenties weggewerkt (bv. fotocopie versus kopie werd fotokopie; produkt versus viaduct werd product). De Taaladviescommissie oordeelde dat akkoord, net als oktober en vakantie, te zeer was ingeburgerd om nog te worden teruggespeld naar c. Het veranderen van accorderen in akkorderen zou weer leiden tot nieuwe inconsistentie, bijvoorbeeld tussen akkorderen en accommoderen."

Ook nog heel wat andere woorden lijken inconsequent te worden gespeld.

Bijkomende informatie vindt u op de website van Onze Taal.




ONDERWIJSSPIEGEL 2014 – JAARVERSLAG VAN DE INSPECTIE

“Veel inzet bij leraren, maar te weinig aandacht voor evaluatie”

 

De publicatie en de presentatie voor de pers van het inspectieverslag kreeg nogal wat aandacht binnen het onderwijs en ook in de media. Het handelt immers over de kwaliteit van het middelbaar onderwijs in Vlaanderen en in Brussel.

De titel hierboven verwijst naar het belangrijkste knelpunt uit het verslag: de evaluatie. Hij staat boven de tekst die in Klasse voor Leraren verscheen. Daaruit citeren we:

“Slechts 29% van de 122 secundaire scholen die in het schooljaar 2012-2013 werden doorgelicht, kregen het gunstige “Advies 1″. Maar ook vele andere doorgelichte instellingen moeten eerst werkpunten wegwerken, alvorens ze een gunstig advies krijgen. Inspecteur-generaal Lieven Viaene legt de vinger op de wonde: “Op de inzet van de leraren valt meestal weinig aan te merken. Maar ze moeten meer aandacht besteden aan de doeltreffendheid van hun lessen, activiteiten en evaluatie. De drie vragen daarvoor zijn: Wat bied ik mijn leerlingen aan? Wat is de link met de onderwijsdoelen en de eindtermen? En wat evalueer ik? Als ze zich die vragen telkens opnieuw stellen en leren uit hun ervaring van het vorige jaar, heeft al hun inzet ook een doeltreffend resultaat.” Bijna alle scholen slagen erin om hun tekortkomingen te verbeteren.”

Klik door naar Klasse voor Leraren

Ook De Standaard van donderdag 23 april 2014 op zijn pagina’s 2 en 3 publiceert een artikel n.a.v. het inspectierapport: “SCHOLEN WETEN NIET OF ZE BEOOGDE RESULTAAT HALEN – EXAMENS zelf zijn ondermaats” In het artikel wordt ook Lieven Viaene geciteerd: ‘Leerkrachten testen wat het gemakkelijkst valt, en dat is doorgaans de theorie. Of soms heel banaal: ze gebruiken het examen van vorig jaar.’ De inspectie gaat hier enkel na of de doelstellingen uit de eindtermen in de examens gehaald worden. Nathalie Ceulemans, vicevoorzitter van de vereniging leraren Frans reageert: ‘Leerkrachten blijven op veilig terrein, houden vast aan wat ze kennen. Naar iets nieuws overstappen gaat altijd moeizaam.’ Volgens haar zitten er stoorzenders op het proces. De voorkennis van de leerkracht speelt een rol. Wat ze zelf belangrijk vinden, weegt door. Het handboek sluit niet goed aan bij de nieuwe vereisten. Of ze gaan voort op advies van oudere collega’s. Ze vervolgt: ‘We spreken over een cultuuromslag. Die gaat niet in een handomdraai. Het komt erop aan de leerkrachten die nog aarzelen, over de streep te trekken. Daarom bieden we op studiedagen steevast een brok over evaluatie aan.’

Uit het derde deel van het inspectieverslag signaleren we nog:
3.2. GIA: terugblik op het eerste jaar kwaliteitstoezicht op de lessen Nederlands voor volwassenen blz. 136-138.

In Vlaanderen kunnen volwassenen die problemen hebben met Nederlands of met geletterdheid, terecht in centra voor volwassenenonderwijs, centra voor basiseducatie en onthaalbureaus. Sinds het schooljaar 2012-2013 waakt het GIA-team van vier experts (Geletterdheid, Inburgering en Anderstaligheid) over de kwaliteit van de verschillende initiatieven. Dit afsluitend deel brengt een terugblik op dat startjaar met accent op de observatie van de onthaalbureaus..

Het volledige inspectierappor kunt u lezen op: www.ond.vlaanderen.be/inspectie


Omhoog ^


Visietekst Taalbeleid HUB-KAHO

 

Wellicht is het passend aan alle geïnteresseerden maar zeker aan de lerarenopleiders van universiteiten en hogescholen een goed voorbeeld van taalbeleid voor dat hoger onderwijs onder de aandacht te brengen. Daartoe dient de Visietekst Taalbeleid HUB-KAHO die u hieronder kunt lezen.

De afkorting HUB-KAHO staat voor de Hogeschool-Universiteit Brussel (HUB) en de Katholieke Hogeschool Sint-Lieven (KAHO). De zes campussen van beide instellingen zijn centra van onderwijs, onderzoek, ontwikkeling en maatschappelijke dienstverlening op de as Brussel-Aalst-Gent-Sint-Niklaas. Tot de opleidingen van HUB-KAHO zelf behoren bedrijfskunde, biotechniek, agro- en biotechnologie, gezondheidszorg, lerarenopleidingen, sociaal-agogisch werk en technologie. Binnen de Associatie van de Katholieke Universiteit Leuven komen daar nog bij economie en bedrijfswetenschappen, industriële ingenieurswetenschappen, rechten en letteren.

Visietekst Taalbeleid
   

Datum 28/06/2012

Code DOCID-660-2

Goedgekeurd door Academische Raad HUB- KAHO (AR); Bestuurscollege AO (BC-AO); Bestuurscollege PO (BC-PO)  - Subdomein Taalbeleid en taalondersteuning 
 
Algemeen wordt in het hoger onderwijs de volgende definitie voor taalbeleid gehanteerd: Taalbeleid is de formulering van het permanente, systematische en strategische beleid dat gedragen wordt door beleidsmakers en uitgedragen door beleidsuitvoerders. Het doel is om op alle voor het onderwijs relevante niveaus taal én taalontwikkeling permanente aandacht en zorg te geven in de dagelijkse onderwijspraktijk. Daarnaast moeten die maatregelen genomen worden die bijdragen aan het studiesucces van studenten [zodat het taalgebruik aangepast is aan de maatstaf van het werkveld]. Studiesucces wil in dit verband zeggen dat de student in staat is zijn opleiding met behoud van alle kwaliteitseisen succesvol af te ronden en bij afstuderen beschikt over voldoende taalvaardigheid voor de beginnende beroepsbeoefenaar. * 

De hoofdactoren die moeten toezien op de uitvoering van het taalbeleid in alle opleidingen in HUB-KAHO zijn de ankerpersonen taalbeleid die op regelmatige basis vergaderen in een Stuurgroep Taalbeleid - met de taalbeleidcoördinator als voorzitter. In deze stuurgroep zetelen vertegenwoordigers van alle opleidingen/studiegebieden die zorgen voor de nodige feedback en het noodzakelijke draagvlak. Deze stuurgroep ondersteunt de HUB-KAHO-overkoepelende taalbeleidsprojecten en wisselt good practices uit de opleidingen uit. Daarnaast hebben alle vakdocenten de verantwoordelijkheid om in hun onderwijsaanbod aandacht te hebben voor technieken en strategieën om de studenten taalvaardiger te maken en te helpen vermijden dat taal als een struikelblok in het leerproces wordt ervaren. Ook HUB-KAHO als geheel moet hier haar eigen beleid voeren, in samenhang met andere beleidsdomeinen van HUB-KAHO zoals diversiteitsbeleid, onderwijsbeleid, enz. 

Het taalbeleid geldt voor alle opleidingen die samen met alle actoren in HUB-KAHO meer specifiek moeten evolueren naar een breed en integraal taalbeleid.  Dit houdt een inclusieve benadering van taalbeleid in. Dit wil bijvoorbeeld zeggen:
- gericht op taalontwikkeling bij alle studenten, met niet enkel een focus op remediëring of taalondersteuning;
- in het curriculum geïntegreerd (naast bijvoorbeeld taalmonitoraten) met idealiter in elke opleiding ruimte voor ‘Communicatie’ of ‘Nederlands’;
- met betrokkenheid van professoren/docenten, niet enkel taaldocenten of de taalbeleidcoördinator; - met een gedeelde verantwoordelijkheid van studenten én docenten;
- vanuit het uitgangspunt dat taalvaardigheid een te ontwikkelen competentie is.

We willen daarbij evolueren van een incidenteel naar een meer structureel beleid, van een curatieve naar een preventieve aanpak en van een vrijblijvende naar een algemene deelname aan ontwikkelingen rondom taalbeleid.  De rode draad is dat het in alle gevallen maatregelen betreft, bedoeld om studenten beter te ondersteunen en te begeleiden. De weg naar de te behalen competenties bij uitstroom kan gedifferentieerd zijn, maar het kan nooit de bedoeling zijn om de eindlat lager te leggen. 

HUB-KAHO implementeert een taalbeleid dat nauw aansluit bij de noden van de student en ondersteund wordt door moderne, didactische ontwikkelingen zoals taalscreening, taalondersteuning en taalgericht vakonderwijs. 
Taalbeleid en diversiteitsbeleid hebben met elkaar gemeen dat ze erop moeten gericht zijn om de talenten van álle studenten te ontwikkelen.  Een ‘one size fits all’ -aanpak werkt namelijk niet. We gaan wel uit van een ‘design for all’ -aanpak, met specifieke ondersteuning van studenten uit kansengroepen, m.a.w. voor iedereen maar tegelijkertijd ook gedifferentieerd (waarbij bij de differentiatie keuzes gemaakt moeten worden). Het taalbeleid in HUB-KAHO beoogt daarom in de eerste plaats om alle studenten in staat te stellen de curriculumdoelstellingen te halen van de opleiding die ze volgen. Taalzwakke en anderstalige leerlingen die de schooltaal - in casu het Nederlands - onvoldoende beheersen, moeten de mogelijkheid hebben om taalondersteuning te krijgen om een voldoende kennis daarvan te verwerven.
  
Het taalbeleid wil dat studenten in staat gesteld worden om de curriculumdoelstellingen van de opleiding die ze volgen te halen en te beantwoorden aan de verwachtingen en de eisen van het werkveld. Dit laatste blijft toch de maatstaf voor elke opleiding. Met het oog op het implementeren van een breed taalbeleid voor iedereen in HUB-KAHO, is er een aantal doelen op korte en op lange termijn. De doelen op studentniveau bestaan uit het vergroten van de schooltaalcompetentie (of de academische taalcompetentie) en de professionele taalcompetentie. De doelen op docentenniveau bestaan uit het ontwikkelen van competenties bij docenten om de taalvaardigheid van studenten te verhogen in onder meer de lessen en de cursussen. De doelen op HUB-KAHO- en opleidingsniveau bestaan uit het scheppen van voorwaarden en het ontwikkelen van strategieën voor de implementatie van acties en het nakomen van afspraken, de evaluatie en de opvolging van het taalbeleid, de bijsturing en de facilitering van nieuwe acties. De ultieme doelstelling moet daarbij zijn dat iedere opleiding een taalbeleid heeft, min of meer uitgewerkt afhankelijk van het programma of de instroom en met het oog op betere studieresultaten en een beter studierendement. 

De strategische en operationele doelstellingen formuleren veel concreter de pijlers waarop het taalbeleid gestoeld moet zijn evenals de doelgroepen waarop het taalbeleid zich moet richten.

Strategische doelstelling 1: het taalbeleid moet zorgen voor het verhogen van de slaagkansen van de studenten DOOR het realiseren van de volgende operationele doelstellingen: 
1) het bepalen van de starttaalcompetentie, 
2) het opsporen van lacunes en sterktes op het vlak van taalvaardigheid en 
3) het in de mate van het mogelijke (aan)bieden van remediëring, ondersteuning en verdieping.  

Strategische doelstelling 2: het taalbeleid moet de academische taalvaardigheid voor studie en beroep bevorderen DOOR het realiseren van volgende operationele doelstellingen:
1) het uittekenen van leerlijnen en 
2) het implementeren van taalontwikkelend lesgeven. 

Strategische doelstelling 3: elke opleiding moet een (coherent) personeelsbeleid met aandacht voor taalcompetenties uittekenen DOOR het realiseren van volgende operationele doelstellingen: 
1) de aanwerving van taalvaardige docenten en 
2) het bewust maken en professionaliseren van docenten.

Deze doelstellingen worden bewaakt en aan het einde van elk academiejaar geëvalueerd door de opleidingen zelf, door de taalbeleidcoördinator en de ankerpersonen taalbeleid. Daarvoor stellen ze jaarlijks - in intern overleg binnen het eigen studiegebied/de eigen faculteit - een taalbeleidsactieplan per opleiding/studiegebied/faculteit op, op basis van een taalbeleidsplan per opleiding/studiegebied/faculteit. Via regelmatig uitgevoerde effectmetingen worden de resultaten van taalbeleidsinitiatieven getoetst en nadien – indien nodig – bijgestuurd.  

Taken van de taalbeleidcoördinator HUB-KAHO

1. Coördinatie taalbeleid (Nederlands) binnen HUB en KAHO
In 2011-2012 bijzondere aandacht voor het studiegebied Handelswetenschappen en Bedrijfskunde PO-HUB en Ergotherapie HUB
-Ontwikkelen en implementeren van een instellingsbreed taalbeleid
-Voorzitten en aansturen en opvolgen van de stuurgroep taalbeleid
-Ondersteunen bij de organisatie van de digitale instaptoets TaalVaST
-Opvolging OOF-projecten: ‘Pen en papier. Writing-to-learn als krachtige leeromgeving voor kennisconstructie’ en ‘Schrijfvaardig in het hoger onderwijs: krachtig schrijfvaardigheidsonderwijs voor instromende studenten in bacheloropleidingen’.
-Uitschrijven van het ‘samenspel’ tussen het Huis van het Nederlands in Brussel, universitair talencentrum KUB, interne professionaliseringstrajecten, Groepscentrum Permanente Vorming, …. .
-De taalbeleidcoördinator schetst elk academiejaar op de laatste vergadering van de UC-raad bevindingen en mogelijke evoluties en formuleert aanbevelingen. Deze aanbevelingen kunnen door decanen en studiegebieddirecteuren omgezet worden in taakstellingen, professionaliseringstrajecten, werkpunten tijdens overlegmomenten of aandachtspunten bij ECTS-werkzaamheden of bij ontwikkelingen van het toetsbeleid.

2. Bijdragen tot professionalisering van docenten
-Ontwikkelen van een digitale leeromgeving met ondersteunend materiaal
-Communiceren over vormingsinitiatieven en studiedagen (intern en extern)
-Geven van taalprikkels (maandelijks gepost op intranet of verstuurd via een digitale nieuwsbrief)

3. Aanbieden taalbegeleiding voor studenten
-Ontwikkelen van een digitale leeromgeving met ondersteunend materiaal
-Organiseren van workshops (o.a. i.s.m. CVO’s en het Huis van het Nederlands in Brussel)

4. Aanspreekpunt zijn voor alle stakeholders
-Ankerpersonen taalbeleid
-Decanen en studiegebieddirecteuren
-Huis van het Nederlands in Brussel
-CVO’s in de buurt van de verschillende campussen
-Studenten
-NT2-studenten in KAHO

5. Expertise-uitbouw en vertegenwoordiging van HUB-KAHO
-Nederlands-Vlaams Platform Taalbeleid Hoger Onderwijs
-Vlaams forum voor taalbeleid en taalbegeleiding
-Werkgroep Nederlands in het Hoger Onderwijs (NiHO) van de Associatie KU Leuven
-Conferentie Het Schoolvak Nederlands (in het HO)
-Netwerk Didactiek Nederlands







De taalbeleidcoördinator van HUB-KAHO is An De Moor. Haar bekwaamheid en haar inzet staan beslist garant voor een kwalitatief taalbeleid binnen deze hogere onderwijsinstelling zoals dat hierboven in de tekst bedoeld wordt en tot uitdrukking komt in de onderwijspraktijk.
















_________ 


Voetnoot:

Deze visietekst betreft het taalbeleid van professionele en academische opleidingen van HUB- KAHO. Het voorgestelde beleid zorgt voor een minimumkader.  Bepaalde faculteiten of studiegebieden waarbinnen de taal- & talenvaardigheid als een essentieel onderdeel van het curriculum wordt ervaren, kunnen eigen accenten leggen en een eigen taal- en talenbeleid ontwikkelen dat verder gaat dan het hier aangegeven instellingsbrede minimumkader dat gericht is op taalondersteuning voor taalzwakkere studenten.

* Naar: Van der Westen, W., (2007), Van nul tot platform; Taalbeleid in het hoger onderwijs, in A. van Gelderen (red.), Eenentwintigste conferentie Het Schoolvak Nederlands, Gent, Academia Press, p. 58-65, 2007.

De recente berichten op de Facebookblog van het NDN

De onderwijskundige actualiteit Nederlands in informatieve berichten
taal, didactiek, literatuur...



 
 


NDN-Facebookblog


We vestigen nogmaals  de aandacht  op de vele interessante artikelen op de Facebookblog van het NDN. Het gaat om de 44 nieuwe berichten vanaf 10 januari 2014. Het oudste bericht staat eerst, het jongste laatst.

Klik op het Facebookicoontje of log in met je Facebookaccount. Geef Netwerk Didactiek Nederlands in op het invulvak bovenaan. Open dan in de rechter kolom de 'Volledige lijst'.


- MURAKAMI’S AANTREKKINGSKRACHT LIGT IN ZIJN ONGRIJPBAARHEID

Sinds de publicatie van

Haruki Murakami, 'De kleurloze Tzukuru Tazaki en zijn pelgrimsjaren', vertaald uit het Japans door Jacques Westerhoven, Uitgeverij Atlas Contact, 364blz. , 19,95 euro

- BASILEX: CORPUS VAN 11,5 MILJOEN WOORDEN GESCHREVEN DOOR KINDEREN

Weten welke woorden kinderen op welke leeftijd kunnen kennen, is van belang voor onderzoekers en voor ontwikkelaars van lesmateriaal.

- US WOORDFEES 2014 STELLENBOSCH

http://www.woordfees.co.za/

- LEZEN VAN PAPIER EN/OF LEZEN VAN HET SCHERM

Evolutie

In Taalschrift publiceerde onderwijskundige Hans Van Driel op 17 januari 2014 een belangwekkend artikel over het titelthema

- WEBINAR

Vandaag kwam ik voor het eerst het woord ‘webinar’ tegen.
in het artikel in Taalschrift van Jan T’Sas “Nieuwe media boosten leesplezier”. Onderin staat aangegeven hoe je het materiaal van het voorgestelde project over leesplezier bereiken kunt.

- NIEUWE MEDIA BOOSTEN

Dat is de titel van een nieuw artikel van JAN T’SAS in Taalschrift van 17/1/2014 rond leesplezier bij leerlingen eens als ze zowat 13-14 jaar worden. De elektronische media kunnen daarbij flink wat helpen.

Uit zijn tekst lichten we dat waarover het in feite gaat

- GOESTING -

WOORDEN WETEN ALLES - LUDO PERMENTIER

20/01/2014 | Ludo Permentier

‘In goesting zit weinig zingeving.’ (Paulien Cornelisse in DS 13 januari)

- LATEN WE HET WOORD ‘U’ IN ERE HERSTELLEN

‘Politie, ambulancepersoneel en docenten moeten het reeds ontgelden, respect valt hun niet zonder meer ten deel. Het gebruik van het woordje 'u' was ooit een ongeschreven regel waar elk beleefd mens zich gewoonweg aan hield. Het raakt echter langzamerhand in de vergetelheid en dat kan beschouwd worden als een symptoom van een steeds verdergaande respectloze omgang in de samenleving.’

Dat beweren Lotte Schouten en Noortje Pellikaan in...

- HERVORMING SECUNDAIR ONDERWIJS: DRAAIBOEK GOEDGEKEURD

Na de goedkeuring van het masterplan voor de hervorming van het secundair onderwijs, gaf de Vlaamse regering op 17 januari 2014 haar akkoord over het draaiboek voor de uitrol ervan. Een deel van de inhoudelijke en structurele maatregelen zijn reeds klaar. Een ander gedeelte wordt nog tijdens deze legislatuur afgerond. Voor een overzicht, klik hier.

Alle informatie over de geplande hervorming van het secundair onderwijs is bijeengebracht op de website http://www.hervormingsecundair.be/

- ‘HANDSCHRIFT DRUKT GEVOELENS UIT’

Niet alleen pubers en volwassenen met hun smartphones en computers verleren volgens Greetje Arends het verbonden schrift. Ook op de basisschool komt het in de verdrukking. Leerkrachten zijn zo druk met taal en rekenen - de kerndoelen waarop de school wordt afgerekend - dat ze voor handschriftontwikkeling steeds minder tijd uittrekken.

Hard bewijs voor deze bewering ontbreekt. Maar het idee dat het individuele schrift met lussen en verbindingslijnen langzaam verdwijnt, leeft breed. Het doktersbriefje, het boodschappenlijstje, de ansichtkaart, de papieren brief, ze worden schaarser. Net als het krijtbord in de klas. De juf typt haar instructies vaak op het digitale bord.

- DE VLAAMSE NOMINATIES VOOR DE LIBRISLITERATUURPRIJS

De boeken van de vier Vlaamse schrijvers die op de longlist staan voor de Librisprijs zijn vorig jaar vakkundig geanalyseerd en bekritiseerd door de literatuurredactie van De Standaard.

- TAAL IN TIJDEN VAN KANTELING.
HET NEDERLANDS IN VLAANDEREN ANNO 2013
.

Dirk Geeraerts

- LERAAR-DICHTER DES VADERLANDS CHARLES DUCAL OVER POËZIE IN DE LES

Donderdag 30 januari 2014 is ook Gedichtendag en wie beter dan Charles Ducal kan er vandaag zijn zegje over hebben.
Hij wenst meer aandacht voor poëzie in de lessen.
Hij geeft een aantal tips en ook voorbeelden uit zijn eigen klaspraktijk....

- VOOR DE LIEFSTE ONBEKENDE – Ingmar Heytze

Na zorgvuldige overwegingen heeft de jury in het licht van de ingezonden klassiekers gekozen voor een hedendaags gedicht dat het in zich heeft een nieuwe klassieker te worden. Een gedicht dat zomaar decennia lang mee kan gaan reizen in ons geheugen, zoals Bloem en Nijhoff hebben gedaan. Een hedendaags gedicht voor de mensen van deze tijd.

Misschien zou je van het gekozen gedicht zelfs kunnen zeggen dat het al een nieuwe klassieker i...

- FLAPUIT: HET IS BERT!

27 januari 2014

Als kinderen te maken krijgen met een ander dialect, durven ze je wel eens de les te lezen.
Was het nu Bért of …

- OVER SUPERDIVERSITEIT, ONDERWIJS, EN ERBIJ HOREN

Nog een boeiende en betekenisvolle tekst van Kris Van den Branden op zijn blog

DUURZAAM ONDERWIJS...

- INAUGURALE REDE VAN DE FRANQUI-LEERSTOEL 2013-2014

In de Faculteit Psychologie en Educatiewetenschappen van de Vrije Universiteit Brussel houdt prof. dr. Ronald Soetaert van de Universiteit Gent op dinsdag 25 februari 2014 te 16 u. de openingsrede voor de reeks lezingen van dit werkjaar.

Het thema van zijn toespraak is “Cultuur & Educatie. Retoriek als gereedschap”....

- PROF. DR. NICOLE VAN DER SIJS BENOEMD TOT HOOGLERAAR HISTORISCHE TAALKUNDE VAN HET NEDERLANDS IN DE DIGITALE WERELD

25-1-2014

Nicoline van der Sijs zal onderzoek verrichten naar veranderingen die de Nederlandse taal heeft doorgemaakt als gevolg van taalcontact, met gebruikmaking van moderne digitale onderzoekstechnieken. De technologie zal daarmee weer wat dieper in het letterenonderzoek doordringen. De leeropdracht omvat acht uur per week. Prof. Nicoline van der Sijs is al..

- KLANK EN RITME IN DE TAAL

Marc van Oostendorp over klank en ritme van de taal 11’27”
op Radio 1 – Nederland

- DE POSITIE VAN HET NEDERLANDS IN HET GEDING

door het drastisch experiment in het Nederlandse basisonderwijs om tweetalig onderwijs te verstrekken aan de kinderen.

'Engelstalig onderwijs is ongewenst experiment'...

- ZOMERCURSUSSEN VOOR PROFESSIONALS in het TAAL- EN BEROEPSONDERWIJS

De EU projecten iTILT en SmartVET & partners bieden ErasmusPlus subsidiabele zomercursussen aan voor professionals in het Taal-en Beroepsonderwijs

http://www.koenraad.info/content/current-courses...

- WEBINAR**: FLIPPING THE CLASSROOM

14 februari 2014 door de redactie

Flip jij jouw les al? Flipping the Classroom is een organisatievorm van onderwijs waarbij je klassikale ‘kennisoverdracht’ vervangt door video’s en eventuele andere vormen van online instructie waarmee leerlingen buiten de les zelfstandig aan de slag kunnen. In de les is er dan meer ruimte voor het beantwoorden van vragen, individuele aandacht, verdieping en activerende didactiek. Wil je hier meer over weten

- WOORDVERWERVING IN DE LES

Onder de titel Woorden duurzaam verwerven: hoe gaat dat? publiceert Kris Van den Branden weer een bijzonder zinvolle tekst op zijn blog Duurzaam onderwijs.

Voor leraren(opleiders) Nederlands en alle andere taalleraren is dit opnieuw een heel aanbevelenswaardige tekst.

- PIETER LESAFFER VAN KLASSE OVER DE LERARENOPLEIDING

Pieter Lesaffer, hoofdredacteur van het onderwijsmagazine Klasse, geeft een interview in Knack.be. Hij heeft vertrouwen in de toekomst van het onderwijs. Maar scholen moeten meer gebruik maken van hun autonomie. "Je hebt mensen nodig die de grenzen aftasten."

Wat zegt hij over de lerarenopleiding nu de evaluatie ervan bekend is? De vraag is: Hoe staat het ondertussen met de kwaliteit van de lerarenopleiding?

- TAALKUNDE-PRIJS VOOR DE TAALCANON -2-2-2014

LOT-prijs: brede site verslaat bruisend event
Door Gaston Dorren

Eerst het nieuws, zoals het hoort: de jaarlijkse LOT-populariseringsprijs voor taalkunde is gisteren toegekend aan de Taalcanon, de website die ook als boek in de winkel ligt onder de titel "Alles wat je altijd al had willen weten over taal". De prijs werd in ontvangst genomen door Marianne Boogaard en Mathilde Jansen namens de redactiecommissie, die verder uit Petra Poelmans en Astrid Wijnands bestond.

- FONETICA MET ‘SIMONE’

Spraak wordt grafisch weergegeven in een heel kort Engelstalig filmpje.

In vooraanzicht zie je bij het uitspreken van een Engels woord de ronding of spreiding van de lippen. In zijaanzicht kun je binnenin de mond kijken en zie je bij het uitspreken van de opeenvolgende Engelse woorden de wisselende mondstanden met de tongheffing en de graad van openheid van de mond vanaf de lippenstand tot en met het verhemelte en de achterkant aan de huig....

- WOORDSPOT

Woordspot is de gratis jongerennieuwsbrief van Onze Taal. Hij wordt in blogvorm gepubliceerd en elke week aangevuld met de presentatie van een nieuw woord.

Op woordspot vinden de jongeren en wie ook maar wil de uitleg bij een woord dat iedereen vanaf twaalf jaar zou moeten kennen....

- SPREEK (ALGEMEEN) NEDERLANDS MET ANDERSTALIGEN

Vlaams minister Geert Bourgeois lanceert een campagne voor het Nederlands.

Om anderstaligen alle oefenkansen te geven om onze taal te leren praten is het goed dat de Vlamingen ook het Algemeen Nederlands spreken met mensen die zich vlot in onze taal willen leren uitdrukken. De campagne van de minister heet “Nederlands oefenen, ik doe mee”

- STEFAN HERTMANS WINNAAR VAN DE VLAAMSE CULTUURPRIJS VOOR LETTEREN – PROZA 2012-2013

De jury loofde Stefan Hertmans voor zijn oorlogsroman ‘Oorlog en terpentijn’. In het boek ‘Oorlog en terpentijn‘ vertelt Hertmans het verhaal van zijn grootvader Urbain Martien. Hij baseert zich daarbij niet alleen op zijn eigen herinneringen, maar grotendeels op de dagboeken van zijn grootvader. In het boek koppelt Hertmans het persoonlijke levensverhaal van zijn grootvader aan de grote lijnen van de geschiedenis van de ‘Groote Oorlog’ van 14-18.

In een interview met Cobra.be spreekt de auteur over de ontstaansgeschiedenis van zijn succesrijke roman

- CULTUURTAAL = STANDAARDTAAL

Een goede definitie van de cultuurtaal (= standaardtaal) is te vinden bij Koenen:
“Nationale taal, gekweekt en gevormd boven en naast het dialect en in alle gewesten onderwezen en, zij het met dialectvormen gemengd, gesproken en geschreven”.

- TAALGEBRUIK IN VLAANDEREN

Een gewezen ambassadeur observeert en constateert

In de jaren zestig vroeg mijn Franstalige baas op mijn werk in Brussel ooit spottend waarom hij Nederlands zou moeten leren. Vlamingen rijden toch ook met een vélo, spreken van frein en soupape en jante, en soms staat hun guidon scheef. Hun auto’s hebben ook een par-choque, soms een remorque, en soms doen ze een vidange. Het was de tijd dat we Postes nog vertaalden door Posterijen en Corps Constitués door Gestelde Lichamen. Het was de periode dat we in Brusselse winkels nog aarzelden om Nederlands te spreken. We begonnen wel al met ABN, maar belangrijke dingen bleven we toch in het Frans zeggen, om goed begrepen te worden.

- IN 2015 VERANDERT DE SPELLING NIET, HET GROENE BOEKJE WEL

Om de 10 jaar wordt ‘het Groene Boekje’ of ‘Woordenlijst Nederlandse Taal’ heruitgegeven.
De laatste editie dateert van 2005 en is ook raadpleegbaar in een digitale versie op het internet. De Nederlandse Taalunie die verantwoordelijk is voor de Nederlandse spelling bevestigt in krantenberichten dat de spelling voor de nieuwe editie in 2015 niet wordt gewijzigd. De regels blijven gelden zoals ze nu in de Leidraad bij het Groene Boekje staan beschreven. Aan het nieuwe Groene Boekje wordt op dit ogenblik al wél gesleuteld. Het getal woorden wordt zowat tot de helft herleid en mogelijk worden nog andere wijzigingen aan de lijst aangebracht.

Lees daarover het krantenbericht

- TAALVAARDIGHEID OP HET SNIJVLAK VAN VOORTGEZET ONDERWIJS EN UNIVERSITEIT: SYMPOSIUM EN PROEFEXAMEN

Op vrijdagmiddag 9 mei 2014 vindt van 13:00 tot 17:00 uur in het Groninger Museum een symposium plaats rond het thema
“Taalvaardigheid Nederlands op het snijvlak van voortgezet onderwijs en universiteit” (Universiteit Groningen)

- HOE ONTLEED JE “IEMAND SPREKEN”?

Voor dit stukje potentiële zinsontleding kunt u op zijn blog met de taalprof mee denken en mee redeneren. (Schitterende tekst)

Spreken is zilver ...

- SOCIALE ONGELIJKHEID IN HET VLAAMSE ONDERWIJS

Onderzoeksrapport op grond van PISA- en TIMSS-studies

door prof. dr. Wim Van den Broeck VUB

- HUGO BRANDT CORSTIUS OVERLEDEN

Eindhoven, 29 augustus 1935 – Amsterdam, 28 februari 2014

Hij was een Nederlands schrijver en wetenschapper die zowel in de alfa- als in de bètawetenschappen heel verdienstelijk is geweest. Hij is onder andere als columnist bekend geworden onder zijn pseudoniemen Piet Grijs, Stoker, Raoul Chapkis en Battus....

- BOEKENWEEK IN NEDERLAND EN IN VLAANDEREN 8-16 MAART 2014

De Nederlandse Taalunie ondersteunt de uitbreiding van de Boekenweek naar Vlaanderen. Uit recent onderzoek van de Taalunie blijkt dat het mager is gesteld met het literaire grensverkeer tussen Nederland en Vlaanderen. Hoewel het één taalgebied is, kiest men aan beide kanten van de grens toch vaak voor ‘eigen auteursvolk’. Daarmee blijft een enorm potentieel aan beide kanten liggen. Als men zich niet tot de landsgrenzen beperkt, is het aanbod aan boeken groter en diverser. En dat stimuleert en verrijkt zowel de boekenmarkt als de lezer.

- ZIJN ALLE TALEN ONTSTAAN UIT EEN EN DEZELFDE OERTAAL?

COLLEGE

Prof. dr. Abram de Swaan gaat deze week voor de Universiteit van Nederland op zoek naar de eerste taal die ooit werd gesproken. Hij doet dat in vijf colleges waarin hij bespreekt of er van die oertaal nog wat is overgebleven in de talen die we nu nog spreken. ...

- DE NEDERLANDSE LITERATUUR IS NIET ONOPGEMERKT GEBLEVEN

In de loop der eeuwen is Nederlandse literatuur in het internationale circuit ‘niet onopgemerkt gebleven’, om met Frits van Egters te spreken. Onderzoekers uit meer dan 15 landen werken samen om de verspreiding van Nederlandstalige literatuur in de wereld in kaart te brengen.

- DE NEDERLANDSE TAALUNIE BRENGT EEN NIEUW ONLINE MAGAZINE UIT

Het zal ‘Bericht’ heten.

Vanaf volgende maand krijgt u van de Taalunie: 'Bericht', een nieuw online magazine dat inzoomt op taal, taalbeleid en taalnieuws. Niet alleen met de knipselkrant dus, maar ook met interviews, reportages, columns, filmpjes en taaltips. Kortom, alles wat u moet lezen om mee te kunnen praten over het Nederlands, in een frisse nieuwe huisstijl. Wij kijken er alvast naar uit. U ook?

- TAALBESCHOUWING VOLGENS DE NIEUWE EINDTERMEN EN HET NIEUWE LEERPLAN NEDERLANDS VOOR DE TWEEDE GRAAD

Toegevoegd door Jan Uyttendaele op 01.03.2014

- TIEN CRITERIA VOOR INHOUD OP SOCIALE MEDIA

Wat zijn criteria voor goede inhoud op sociale media? Hoe krijg je de dialoog met de ontvanger van je boodschap op gang? Een lijstje voor iedereen die een of meer sociale media-kanalen bijhoudt voor een organisatie of voor de eigen onderneming?

1. Wees actueel. Liever nu een acceptabel gemaakt bericht, dan straks een perfect bericht. ...

- ZORG OVER HET NIVEAU TAAL EN REKENEN BIJ MBO EN PABO’S IN NEDERLAND

Aankomende onderwijskrachten moeten een goed niveau hebben om die lerarenopleiding aan te vatten, te volbrengen en om gewapend voor de klas te komen.

"Als pabo's het niveau te laag vinden moet het onderwijs op het mbo beter." Die uitspraak verwijst naar het probleem van taalbeheersing en rekenen bij kandidaat-onderwijskrachten voor het basisonderwijs in Nederland....

- TECHNOLOGIE VERANDERT HET ONDERWIJS IN DE NABIJE TOEKOMST

ICT zal het onderwijs grondig veranderen. Dat was eén van de hoofdideeën van het congres in Barcelona dat onlangs plaats greep. Het onderwijs wordt veel meer individueel, en het zal niet meer aan de klas en het lesmoment gebonden zijn.

Vertegenwoordigers uit Vlaamse scholen brachten hun innovatieve realisaties naar voren, maar het Vlaamse onderwijs mag nog wel meer ambitie aan de dag leggen....

- HOE LIEVER WE LEZEN, HOE BETER WE LEREN

Dat geldt voor spelling, woordenschat en wiskunde.

Belemmeringen voor uitstekende leesbevordering in de basisschool zijn feiten die al in de lerarenopleidingen van de hogescholen voorkomen....

- TIEN BOEKENTIPS VOOR AARZELENDE EN ANDERE LEZERTJES

17/03/2014

– Ik wil mijn hoed terug (Jon Klassen, Gottmer, beginnende lezers)...

- SCHOOLTV EN GEMEENTEPOLITIEK IN NEDERLAND

Spreekvaardigheid - Woordenschat

Beste docenten Nederlands,...

- TALENT DOCENT TROFEE 2014 VOOR LERARES NEDERLANDS VOOR VERNIEUWENDE INZICHTEN IN EN AANPAK VOOR TEKSTBEGRIP

Vraag het de schrijver

Om die reden ontwikkelde Hooft van Huysduynen - naast docent Nederlands ook pas afgestudeerd als onderwijskundige - tijdens haar stage bij SLO een aantal motiverende en adequate opdrachten. Een van die opdrachten is 'Vraag het de schrijver', waarbij leerlingen na iedere alinea niet alleen vragen krijgen over de inhoud, maar ook over de vorm van ...

- METAMORFOSEN VAN EEN GEMENE VOS

Reinaert sinds de middeleeuwen
25 april 2014, studiedag

In de Nottebohmzaal van de Erfgoedbibliotheek Hendrik Conscience te Antwerpen vindt op vrijdag 25 april vanaf 10.30 tot 17 uur een studiedag plaats over de figuur van Reinaert de Vos, de sluwe held uit het 13de-eeuwse dierenepos Van den vos Reynaerde van Willem die Madocke maecte....

- VEERTIEN TIPS OM LEERLINGEN MET JOUW LES TE BOEIEN

Daarover is een bericht te lezen in Klasse voor leraren. Het deelt mee dat Het Centrum Informatieve Spelen de publicatie ‘Het Nieuwe Leren: hoe pak je dat aan?’ lanceert. De tekst geeft uitleg over het Nieuwe Leren en geeft daarbij op een leuke manier beknopt en visueel veertien handige tips voor leraren om concreet aan de slag te gaan. “Elke jongere is uniek en daardoor ook zijn of haar leerstijl en leerbehoeftes. Veel variatie brengen in vormen van zowel klassiek als nieuw leren is dus de boodschap”, aldus Yskout. “Het is niet de bedoeling om deze tips allemaal meteen in de praktijk te brengen. Kies er werkvormen uit waar jij je goed bij voelt en combineer ze gerust met traditionelere lesmethodes.”

- ASTRID LINDGREN-PRIJS VOOR KINDERBOEKEN 2014

De Zweedse regering had de Astrid Lindgren Memorial Award na de dood van de bekende kinderboekenschrijfster in het leven geroepen. Astrid Lindgren, die figuren als Pippi Langkous en Ronja de roversdochter in het leven riep, is in 2002 overleden.

Voor de prestigieuze kinderboekenprijs waren dit jaar 238 kandidaten uit 68 landen genomineerd. Vorig jaar ging de prijs naar de Argentijnse illustratrice Isol....

- MEESTERLIJKE STAAL VAN WELSPREKENDHEID

Obama in het Paleis voor Schone Kunsten in Brussel 26 maart 2014

De emotie van Obama’s speech zat niet in de taal of de stijl’, zegt Vincent Stuer, speechschrijver voor de voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso, ‘neen, het publiek werd geraakt door de inhoud.’ Stuer heeft voor De Standaard de opvallende punten uit de speech in Bozar geanalyseerd. Enkele lessen van meester-retoricus Obama.

- ONLINE GELETTERDHEID – ONLINE TEKSTBEGRIP

Jeroen Clemens maakt er diepgaande studie van.
Hij pleit voor een eenduidige terminologie die hij ook consequent in zijn contacten met leraren hanteert.

- HENNIE AUCAMP overleden

In memoriam

- Hennie Aucamp: Ek het hom Meester genoem ...

- HET IS ZINVOL EEN KLEIN KIND (OP SCHOOL) MET MULTIMEDIA IN CONTACT TE BRENGEN

De Katholieke Hogeschool Leuven Departement Lerarenopleiding heeft er onderzoek naar gedaan.

"Dit onderzoeksproject biedt een inzicht in de wisselwerking tussen multimedia en jonge kinderen. We leerden ook hoe we een hedendaagse multimediale onderwijspraktijk kunnen opbouwen met optimale kansen voor elk kind. De resultaten zijn hopelijk een stimulans voor de onderwijswereld om meer multimediaal aa...

- BOEKENLEEUW EN BOEKENPAUW VOOR HET BESTE KINDER- EN JEUGDBOEK IN VLAANDEREN 2014

Jef Aerts wint de onderscheiding voor ‘Groter dan een droom’ (Querido). De 41-jarige schrijver was trouwens nog eens genomineerd, met ‘Vissen smelten niet’. 'Een kleine jongen worstelt met het verdriet om zijn gestorven zusje. Niet gemakkelijk om dit onder woorden te brengen voor de allerjongsten', aldus de vakjury. 'Toch slaagt Jef Aerts erin om die rouw en eenzaamheid op een warme en ontroeren...

- DOCENTEN NEDERLANDS GEZOCHT OM MEE TE DENKEN OVER:
PROGRAMMA DUIVELSE DILEMMA’S

BERICHT Van: Eva Grosfeld [mailto:Eva.Grosfeld@human.nl]

- DE GOUDEN VEER

Uitreiking van de achttiende Gouden Veer

Maandag 31 maart 2014 in de Rode Zaal van het Fakkeltheater Antwerpen....

- STUDIEDAG STARTENDE LEERKRACHT ‘GOED BEGONNEN IS HALF GEWONNEN’ - Aalst 28 mei 2014

Woensdag 28 mei 2014 in de hogeschool HUB-KAHO Campus Aalst, Kwalestraat 154 - 9320 Aalst

In Europa stappen heel wat startende leerkrachten al na enkele jaren uit het beroep. Velen ervaren stress door de praktijkshock en een grote jobonzekerheid. Naar aanleiding van de afschaffing van de mentoruren en het dreigende tekort aan leerkrachten bestaat hiervoor nu ook in Vlaanderen heel wat aandacht...

- FORUMDAG TAALBELEID 20 MEI 2014 – SINT-MICHIELS BRUGGE

Met andere woorden? Praktische handvatten voor een heldere inhoud

De zesde editie van het Vlaams Forum Taalbeleid en Taalondersteuning buigt zich over het thema woordenschat. Studeren in het hoger onderwijs betekent voor studenten onder meer dat ze grip moeten krijgen op woorden die nodig zijn om hun studie tot een goed einde te brengen en om in hun toekomstig beroep professioneel aan de slag te kunnen.

- EEN STUKJE BELEEFDE SPELLINGGESCHIEDENIS MET DAARBIJ WAT POLEMIEK

De oudere lezers worden in dit stukje van Germaniste Miet Ooms herinnerd aan de spellingperikelen die de periode 1953 tot 1996 in de media aan de orde waren. Twee belangrijke wijzigingen in de spelling kwamen via een spellingcommissie onder de hoede van de Nederlandse Taalunie tot stand.
Eerst werd een progressieve naast een voorkeurspelling geduld. Daarna werd de spelling van het Groene Boekje de regel.

- STUDIEMIDDAG GEBRUIK TAALCANON IN HET ONDERWIJS

Op vrijdag 11 april 2014 organiseert de taalcanoncommissie voor de derde keer een studiemiddag over het gebruik van De taalcanon in het onderwijs.

Tijdens deze derde studiemiddag voor docenten uit het VO en HBO, praten we verder over het ontwerpen en beschikbaar maken van onderwijsmaterialen bij De taalcanon via www.taalcanon.nl....

- EXAMENVIDEO’S - NEDERLAND

Beste vakcollega's,

De examens komen dichterbij! Om onze leerlingen op maat te bedienen, hebben wij – Liesbeth d’Haens, Arnoud Kuijpers en Rutger Cornelissen - instructievideo's gemaakt voor het vak Nederlands. Deze geven tips en uitleg bij een aantal examens. Ook buiten onze lessen, geven we leerlingen zo de kans zich optimaal voor te bereiden. Hieronder vind je een selectie van deze video’s. Als je wilt, kun je hier natuurlijk gebruik van maken! ...

-DE VEERTIG VAN HEYTZE

Poëziebloemlezing van de Nederlandse dichter Ingmar Heytze

In haar laatste Poëzine ‘Het pakje’ verwijst de dichteres Heleen Bosma naar “De veertig van Heytze”....


 
Colofon
Bestuur van het Netwerk Didactiek Nederlands:
  • José Vandekerchove, voorzitter
  • Ghislain Duchâteau, vicevoorzitter
  • Carl Brüsewitz, secretaris
  • Nora Bogaert , bestuurslid
  • Jan Lecocq , bestuurslid
  • André Mottart, bestuurslid

  • Hugo de Jonghe, erevoorzitter
  • Frans Daems, erebestuurslid

Contributie

- Gewoon lid worden van het Netwerk Didactiek Nederlands kunt u door storting van 20
- Steunend lid zijn kunt u door storting van € 25
op rekening IBAN = BE05 0011 4997 1675; BIC = GEBABEBB van NDN, Wilrijk

Wie nu lid wordt is dat voor het hele jaar 2014.

Donaties zijn heel welkom

 
Redactie van de Nieuwsbrief van het NDN :
Ghislain Duchâteau
Tel. : 0032(0)11/22 86 25
E-post : info@netdidned.be
 
Afmelding
Wie deze nieuwsbrief liever niet ontvangt, kan zich afmelden met een berichtje naar info@netdidned.be