www.netdidned.be
Hoofdpagina
Bestuur
NDN-activiteiten
Bint
Agenda
Actuele berichten
Ideeën / reacties
Archief
Lidmaatschap
Publicaties
Koppelingen
NDN-Nieuwsbrief



De NDN-Nieuwsbrief
32-3
van 19 maart 2020



 Zoek op de site van NDN:  
 Powered by freefind
 
 


Facebook:
Netwerk Didactiek Nederlands-2



De onderwijskundige actualiteit
Nederlands
in informatieve berichten
taal, didactiek, literatuur...



 
Teller




























 

 





 

 

 























 

 

 

 

 

 

 



 
















 

 







 




































 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 
































 











































































































 

 

 

 





















 


















 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 


 
 

Handboek vreemdetalendidactiek - Sebastiaan DönszelmannCatherine van Beuningen, 
Rick de Graaff,
Anna Kaal


Uitgeverij Coutinho heeft een hoog interessant boek  uit: ‘Handboek Vreemdetalendidactiek’.
Het boek bevat bijdragen van 34 auteurs onder wie Maaike Hajer, Amos van Gelderen en Sterre Leufkens, ook in Vlaanderen niet onbekend. Er zijn twee Vlaamse bijdragen van de hand van Elke Peters (KULeuven) en van Elke van Steendam (KULeuven).

NDN-voorzitter José Vandekerckhove schreef over het nieuwe boek een recensie.

U vindt de recensie en ook een filmpje van een drietal minuten met een van de samenstellers van het boek op de pagina Publicaties



 


NDN-lenteconferentie 2020

Door de huidige maatschappelijke omstandigheden moeten we deze conferentie verdagen.

Vrijdag 24 april 2020 - UAntwerpen - Stadscampus

Begrijp je kans

Er roert weer heel wat in onderwijsmiddens. Er heerst bovendien ongerustheid. Er bereiken ons onheilstijdingen over het niveau van begrijpend lezen van leerlingen uit zowel het basis- als secundair onderwijs.

De zojuist gepubliceerde Vlaamse resultaten van PISA 2018 wijzen op een steeds verdere achteruitgang. Eén op de vijf leerlingen haalt het minimumniveau niet. 60% van de leerlingen geeft aan enkel te lezen als het moet. De helft van de Vlaamse 15-jarigen bestempelt lezen als tijdverlies. (De Morgen van 5/12/2019).

De NDN-lenteconferentie 2020 houdt ook dit jaar de vinger aan de pols en gaat integraal over begrijpend lezen.


Programma

9.25-9.55 uur

Aanmelding
10 uur Verwelkoming
10.10-10.40 uur

Carlijn Pereira over begrijpend lezen

Carlijn Pereira is beleidsadviseur bij de Taalunie, en secretaris van de Vlaams-Nederlandse Taalraad begrijpend lezen, die aanbevelingen deed om het leesbegrip en de leesmotivatie van basisschoolleerlingen in Nederland en Vlaanderen te vergroten.

In haar presentatie vertelt zij over de aanbevelingen van de Taalraad in verband met effectief onderwijs in begrijpend lezen en over acties voor beter leesbegrip en meer leesmotivatie. Zij illustreert haar presentatie met praktijkvoorbeelden van scholen.

10.40-12.10 uur

Gerdineke van Silfhout over begrijpend lezen

Gerdineke van Silfhout is leerplanontwikkelaar bij de afdeling voortgezet onderwijs SLO, Nederland.

Ze zoomt in haar lezing in op de verschillende onderdelen van begrijpend lezen en wat we daar uit onderzoek van weten. Aansluitend laat ze zien hoe schoolboekteksten begrip kunnen faciliteren. Vanuit het project Lezen in het vmbo presenteert ze een quickscan waarmee secundaire scholen kunnen nagaan in hoeverre ze aan effectief taal- en leesonderwijs werken.

   
12.10 -13.30 uur Middagpauze met broodjeslunch en netwerking
   
13.30-15.00 uur

Emmelien Merchie over begrijpend lezen

Emmelien Merchie is doctor-assistent binnen de onderzoeksgroep 'Taal, leren, innoveren', binnen de vakgroep Onderwijskunde, Universiteit Gent

Ze heeft het in haar lezing over de bevindingen in het kader van de review Sleutels voor effectief begrijpend lezen die i.s.m. KU Leuven in opdracht van de Vlaamse Onderwijsraad uitgevoerd werd. Ze focust daarbij op de tweede en derde onderzoeksvraag, met name: Wat zijn de kenmerken van een effectieve didactische aanpak op klas- en schoolniveau? Hoe ziet een krachtige leesdidactiek voor de 21e eeuw eruit? (onderzoeksvraag 2) en  Zijn er specifieke lezersprofielen te onderscheiden en hebben die nood aan een aparte didactiek? (onderzoeksvraag 3)

15.00-15.30 uur

Nora Bogaert over begrijpend lezen          

Nora Bogaert is ex-adviseur bij het Centrum voor Taal en Onderwijs van de Katholieke Universiteit in Leuven. Ze is bestuurslid van NDN.

Ze geeft een auteurspresentatie van het NDN-Didactisch Cahier nummer 2. Iedere conferentiedeelnemer ontvangt een exemplaar van dit cahier.

15.30- 16.00 uur


Groepsgesprek met als focus enerzijds: Wat is de ‘opbrengst’ van de lenteconferentie voor mij als lerarenopleider? en anderzijds ‘Leren van elkaar’ via markante voorbeelden van eigen good practice.

16.00 uur
Slotwoord en aansluitende drink

Dagvoorzitter is André Mottart, hoogleraar UGent en bestuurslid NDN.

Locatie:

Universiteit Antwerpen, de Boogkeers, Boogkeers 5 (aan het Mechelseplein), 2000 Antwerpen – Lokaal 201

Bijdrage:
- voor NDN-leden > € 60
- voor niet-NDN-leden > € 75 - lidmaatschap NDN 2020 inbegrepen

Inschrijving:

  • Ten laatste inschrijven op donderdag 16 april 2020
  • Maximum 25 deelnemers

    Vul dit inschrijvingsformulier zorgvuldig in, kopieer het en stuur het per mail naar
    info@netdidned.be
Hierbij schrijft in voor de NDN-Lenteconferentie Begrijp je kans
UAntwerpen op vrijdag 24 april 2020
Voornaam:
 
Familienaam:
 
Functie:
 
Onderwijsinstelling:
 
Thuisadres:
 
E-mailadres:
 
Telefoonnummer:
 
Wel lid of nog geen lid NDN
 
Neemt wel of niet deel aan de afsluitende drink
 

Zij/hij schrijft € 60 als lid of € 75 (nog geen lid) over op rekening
IBAN = BE05 0011 4997 1675; BIC = GEBABEBB
van NDN, Wilrijk.  Enkel de betaling geldt als definitieve inschrijving.




DIVA-prijs
Didactisch Vaardig


Een organisatie van
Netwerk Didactiek Nederlands

De prijs wordt verschoven naar het Academiejaar 2020-2021

Beste lerarenopleider,

Het vak Nederlands staat stevig onder druk. Uit onderzoek blijkt dat de inhoud ervan steeds minder goed aansluit bij de verwachtingen van leerlingen. Er wordt ongegeneerd aan het urenpakket geknabbeld, de interesse van neerlandici om voor de klas te staan neemt af, enz. Om het tij te keren heeft het Netwerk Didactiek Nederlands (NDN), met steun van de Nederlandse Taalunie, een nieuwe prijs in het leven geroepen: de DIVA-prijs. Met de prijs wil NDN aankomende leraren Nederlands stimuleren om kwaliteitsvolle lessen te ontwikkelen die leerlingen uitdagen en enthousiasmeren voor het vak Nederlands en voor de Nederlandse taal. De wedstrijd staat open voor studenten aan Vlaamse en Nederlandse lerarenopleidingen Nederlands. Schiet dus uit uw slof, breng dit nieuwe initiatief onder de aandacht van uw studenten en verover een plaats in ons hart.

Wedstrijdreglement

Artikel 1 - Doelstelling

De DIVA-prijs is ingesteld door het Netwerk Didactiek Nederlands (NDN) en wordt uitgereikt aan voorlaatste- of laatstejaars bachelorstudenten of aan masterstudenten Nederlands uit Vlaanderen of Nederland die lesmateriaal ontworpen hebben dat voldoet aan de in artikel 4 vermelde voorwaarden en dat door een professionele jury als beste wordt beoordeeld.
Met de DIVA-prijs wil NDN enerzijds de didactische vaardigheden van bachelor- en masterstudenten Nederlands stimuleren.


Artikel 2 – De prijs

NDN voorziet drie prijzen:

  • de eerste prijs, de DIVA-prijs: gratis deelname aan de HSN-conferentie 2020 (inschrijvingsgeld + 1 overnachting)
    + een NTU-taalpakket + 150 euro
  • de tweede prijs: een NTU-taalpakket + 100 euro
  • de derde prijs: een NTU-taalpakket + 50 euro


Artikel 3 - Doelgroep

De wedstrijd is bedoeld voor voorlaatste- en laatstejaars bachelorstudenten en masterstudenten Nederlands uit Vlaanderen of Nederland


Artikel 4 – Lesonderwerp

  • De deelnemer ontwerpt een les Nederlands van één of twee lesuren en geeft die ook effectief tijdens een lesstage.
  • De les is bestemd voor leerlingen in de eerste en/of tweede graad van het secundair onderwijs (Vlaanderen) of in de onderbouw en/of het eerste jaar van de bovenbouw van het voortgezet onderwijs (Nederland).
  • De keuze van het lesonderwerp is vrij. De les mag eventueel gebaseerd zijn op bestaand materiaal (uit een handboek, van een website ...), maar dat moet duidelijk in de lesvoorbereiding vermeld worden en de les moet een aantoonbare meerwaarde bieden ten opzichte van het gebruikte bronnenmateriaal. In de les wordt de ontwikkeling van taalcompetentie nagestreefd zoals omschreven in de publicatie Iedereen Taalcompetent van de Nederlandse Taalunie.


Artikel 5 – Criteria

Het inzending wordt beoordeeld op:

  • originaliteit, creativiteit, innovativiteit
  • effectiviteit: zijn de leerdoelen bereikt?
  • reflectievaardigheid van de deelnemer

Artikel 6 – Jury

Uit de inzendingen selecteert een commissie bestaande uit 5 juryleden de prijswinnaars.


Artikel 7 – Inzendingen

De onderstaande documenten worden ten laatste tegen 30 april 2020 digitaal doorgestuurd aan netdidned@gmail.com:

  • de uitgewerkte lesvoorbereiding met vermelding van de doelstellingen
  • een reflectieverslag waarin de deelnemer onder andere reflecteert op de effectiviteit van de les,
  • een kopie van het gedrukte bronnenmateriaal en/of de URL van het digitale bronnenmateriaal,
  • de personalia van de deelnemer,
  • een bewijs dat de les effectief tijdens een lesstage werd gegeven.

                                     
Artikel 8 - Auteursrechten

Deelname aan de wedstrijd impliceert dat de deelnemer het recht geeft aan NDN om het lesontwerp op te nemen in een gedrukte/digitale publicatie.


Artikel 9 – Reglement

NDN behoudt zich het recht voor het reglement te wijzigen.


 

Uitreiking eerste DIVA-prijs - 2018-2019

 


Kaat Verbruggen (Karel de Grote Hogeschool, Antwerpen) wint de eerste DIVA-prijs

NDN zette in het academisch jaar 2018-2019 een nieuw initiatief op de kaart: de DIVA-prijs. DIVA staat voor ‘DIdactisch Vaardig’. De prijskamp was bedoeld voor voorlaatste- of laatstejaars bachelorstudenten of aan masterstudenten van de lerarenopleiding Nederlands uit Vlaanderen of Nederland die lesmateriaal ontworpen hadden dat uitmuntte door creativiteit, originaliteit en innovativiteit.

Uit de deelnames selecteerde de jury onder leiding van Steven Vanhooren, senior adviseur onderwijs van de Nederlandse Taalunie, en José Vandekerckhove, voorzitter van NDN de drie laureaten.

De prijs werd op 10 oktober uitgereikt in de Arteveldehogeschool, Gent, dit naar aanleiding van de in de week van het Nederlands kaderende NDN-activiteit SOL, Studenten Ontmoeten Leerkrachten.

Tamara Bollaert, jurylid - lector Nederlands Arteveldehogeschool, bestuurslid NDN, proclameert de uitslag Kaat Verbruggen 1ste prijs en Joni Keymeulen 3de prijs,
studenten Karel De Grote Hogeschool Antwerpen

Samen met André Mottart, voorzitter HSN-Conferentie -
en bestuurslid NDN

Samen met Ghislain Duchateau, vicevoorzitter NDN

Winnares Kaat Verbruggen won een gratis deelname aan de HSN-conferentie 2019 in Zwolle, inclusief overnachting en 150 euro zakgeld. Als surplus kreeg ze ook nog een waardevol NTU-talenpakket. De jury kon zich achter de feedback van haar stagementor scharen die de les over ‘Vooroordelen en Stereotypes’ vernieuwend, goed gestructureerd, actueel en heel erg aansluitend bij de belangstelling van de leerlingen noemde.
Sanne van Hoek (Fontys, Sittard) en Joni Keymolen (Karel de Grote Hogeschool, Antwerpen) sleepten respectievelijk de tweede en derde pijs in de wacht. Sanne van Hoek was verontschuldigd op de prijsuitreiking.

Tijdens het academisch jaar 2019-2020 wordt de DIVA-prijskamp voor de tweede keer uitgeschreven.
Zie hoger.





Poëzieweek 2020 – Gratis lesmateriaal | Cultuurkuur

Poëzie verdient het hele jaar door aandacht in de klas. Toch is er één week waarin poëzie heer en meester mag zijn, namelijk tijdens de Poëzieweek eind januari. De Poëzieweek 2020 heeft als thema 'De toekomst is nu!'.

Lestips bij gedichten rond dit thema, zowel voor lager als voor secundair onderwijs, vind je op www.poezieweek.com/school. Gratis te downloaden!

Er zijn twee bundels met Lestips voor poëzieonderwijs: één voor de basisschool en één voor het voortgezet onderwijs. De bundels bevatten ieder vijf Lestips, met ook dit jaar weer een speciale kleutertip (in de bundel voor de basisschool). Alle Lestips zijn geschreven door experts. Ze zijn het hele schooljaar door goed bruikbaar en stimuleren zowel docent als leerling om met poëzie aan de slag te gaan.

Tiplijst met Poëzie voor leraren

Schrijvers Monique en Hans Hagen willen ouders en leerkrachten helpen bij het vinden van mooie poëzie. Daarom hebben ze een Tiplijst met 70 titels samengesteld: dichtbundels, bloemlezingen en een paar vertalingen. 

TiplijstDownload
Neem een kijkje in het lesarchief De poëzielessen van voorgaande jaren zijn nog steeds beschikbaar! Ze zijn het hele schooljaar door bruikbaar en stimuleren om met poëzie op school aan de slag te gaan.

Bezoek de website

Bron: Poëzieweek 2020 - Gratis lesmateriaal | Cultuurkuur



 

 

SOL Studenten ontmoeten leerkrachten

Arteveldehogeschool Gent - donderdag 10 oktober 2019

Leerkracht Nederlands: een beroep waar muziek in zit! 

Studenten Ontmoeten Leerkrachten (SOL): Een interactieve onderwijsnamiddag (14.00 tot 17.00 uur) in samenwerking met de Arteveldehogeschool en de NTU.

De activiteit bestaat uit een drieluik:

1. Een uiteenzetting over begrijpend lezen
2. SOL: een interactieve ontmoeting tussen studenten Nederlands en leerkrachten Nederlands. Studenten gaan in gesprek met ervaren leerkrachten Nederlands (aso, tso, aso, bso) over diverse aspecten van het schoolvak Nederlands, over leerdoelstellingen, werkvormen, differentiatie ...
3. Prijsuitreiking van de NDN-DIVA-prijs 2019.



Marieke Vanbuel van het CTO ULeuven presenteerde in het begin van de namiddag de

'Sleutels voor effectief begrijpend lezen
Inspiratie voor een eigentijdse didactiek in het basisonderwijs'

Deze recente publicatie van de Vlaamse Onderwijsraad (Vlor), sluit aan bij het Vlor-rapport over begrijpend lezen.

Marieke Vanbuel heeft onmidellijk de powerpoint presentatie in pdf-vorm doorgestuurd.
De aanwezige leerkrachten, lerarenopleiders en de 40 studenten 2e jaar bachelor Nederlands van de Arteveldehogeschool kunnen ze hier als opvolging van de presentatie erop nalezen.


De namiddag was bedoeld voor studenten Nederlands van de Arteveldehogeschool en stond ook open voor alle Vlaamse en Nederlandse lerarenopleiders.

Er waren 40 studenten die Nederlands studeren - 2e jaar bachelor - van de Arteveldehogeschool. Ook de twee studenten van de Karel De Grotehogeschool van Antwerpen die prijswinnaars waren van de Diva-prijs deden mee. In vijf groepjes kregen ze de gelegenheid alle vragen te stellen aan de vier aanwezige leraren uit het secundair onderwijs en aan de participerende pedagogische begeleidster.
De studenten stelden vragen over de onderwijservaring van de leerkrachten en die gaven heel graag mee hoe ze het in de praktijk aanpakten en hoe dat verloopt. Eén keer werd gewisseld naar een andere ervaringsdeskundige, die een nieuw samengesteld groepje onder zijn hoede nam. De studenten stonden net voor hun eerste praktijkstage. Daarover ging het nogal veel. Het was achteraf duidelijk dat zowel de studenten als de leerkrachten het bijzonder naar hun schik hebben gehad.

   
   

Organisatie: Netwerk Didactiek Nederlands (NDN)
Locatie: Arteveldehogeschool Kattenberg - 9000 Gent
Datum: donderdag 10 oktober 2019

 

TAAL, DAT IS WAT WE DELEN

Een filmpje van de Nederlandse Taalunie. Het beklemtoont het eenheidskarakter van het Nederlands in het hele taalgebied. Heerlijk die beklemtoning te beleven van die taaleenheid!

FILMPJE (2'34")

 




PLEIDOOI VOOR POËZIE

Alicja Gescinska

Op  28 mei 2019 sprak filosofe Alicja Gescinska haar pleidooi voor poëzie uit naar aanleiding van de Versopolis Poetry Talk op de zolder van Poëziecentrum.
De volledige tekst van het pleidooi van Alicja Gescinska kan je ook lezen in Poëziekrant 6 – dec. 2019 blz. 32-35.

Video met de voordracht door de filosofe zelf 15’54”




POËZIE

Oneindig wakker

Rühmen, das ists! – Rilke

Mooie dingen, allemaal mooie dingen:
je hand die voor het eerst een kattenvacht streelt,
Je moeder die bezorgd je knie verbindt,
zes moe gedraafde paarden in de zon,
het onweer waar augustus mee begon,
Diana’s hand die naar je broek afgleed,
haar lichaam waar je blind de weg in vond,
de kleur van een kwatrijn van J.C. Bloem,
Nick Cave die dwars door Paradiso zong,
een woord als moerbei, huisraad, ravelijn,
de vondst van een nog net niet schurftig rijm:-
mooie dingen, allemaal mooie dingen
zoals de treinen waarop ik gezoend heb,
het zachte golven van een dranklokaal,
een meisjeskamer die naar adel geurt,
het wonder dat geen dag zich ooit herhaalt,
o mooie dingen en mijn mond benoemt het
voor ik me met het domme zwart verzoend heb.

Menno Wigman (1966-2018)

Over Menno Wigman




POËZIE

SANDER

Willem Wilmink

Wilmink zag zichzelf een outcast en schreef vaak over mensen die zich ook zo voelden. Hij durfde openlijk melancholisch te zijn en schaamde zich niet voor effectbejag. Zijn biografe Elsbeth Etty laat duidelijk zien dat veel van zijn teksten autobiografisch zijn, vooral als ze over de gevoelens gingen waar hij zo mee in de knoei zat.

Toen ik (John Vervoort) mijn lessen over de liefde afsloot met het gedicht ‘Sander’, kreeg ik de leerlingen eindelijk stil. En ontroerd. De ondertitel van het gedicht luidt
‘Voor een blinde jongen’. Het gaat over hoe Sander, misschien beter dan valide mensen, zal voelen wat liefde echt vermag.

Je voelt een haarlok, aait een oor,
en je tien vingers wachten even
en lopen dan brutaalweg door
tot de twee borsten die daar leven.
Je zult ze zien als ieder ander,
Sander.

En als je wat verdwaald mocht wezen
en niet meer weet waar je moet gaan,
dan moet je ’t brailleschrift maar lezen
rondom de tepels die daar staan.
Je kent dat eigenlijk veel beter dan een ander,
Sander

(Uit de column ‘Borsten’ van John Vervoort in De Standaard Letteren 8-2-2019)



DIEPGAAND INTERVIEW MET DE ZUID-AFRIKAANSE DICHTERES ANTJIE [ANKIE] KROG

Veruit het belangrijkste artikel in De Standaard Letteren van vrijdag 15 februari 2019 is het uitvoerige interview dat Jelle van Riet afnam van de gelauwerde Zuid-Afrikaanse hoogleraar en auteur Antjie Krog. Zij heeft het over de Afrikaanse filosofie en hoe zij zich die eigen heeft gemaakt, zij heeft het over de persoonlijkheid van Nelson Mandela, over poëzie schrijven, over haar huwelijk en met dat alles geeft zij zichzelf vrijmoedig bloot als persoonlijkheid. Voor mij komt zij uit het interview als de grote dame van de literatuur in het Afrikaans.

Eén – ééntje maar – van haar stoere gedichten illustreert het interview met Krog, die nu een maand als ‘writer in residence’ in Amsterdam verblijft.

ek staan op ’n moerse rots langs die see by Paternoster
die see slat slingers in die lug
       liggroen skuim
onverskrokke kyk ek elke donnerse brander
   in sy gut voor hy breek
die rots sidder onder my sole
my bo-beenspiere bult
my bekken smyt die aangeleerde gelate knak uit haar uit
se moer ek is rots ek is klip ek is duin
helder sing my tiete ’n koperklepgeluid
my hande pak Moordbaai en Bekbaai
my arms skeur ekstaties bo my kop:
ek is
ek is
die here hoort my
’n vry fokken* vrouw

Antjie Krog
Uit: Gedigte 1989-1995

fokken = bliksems, duivels, verdomd

Bron: De Standaard Letteren

 



Tsead Bruinja nieuwe Dichter des Vaderlands in Nederland


18 januari 2019

Tsead Bruinja is de nieuwe Dichter des Vaderlands. De 44-jarige Friese Amsterdammer neemt de titel over van Ester Naomi Perquin, die de afgelopen twee jaar het ambt bekleedde. Bruinja, de zevende Dichter des Vaderlands, werd gekozen door een benoemingscommissie van kenners en dichters. Hij zal de komende twee jaar gedichten schrijven bij nationale gebeurtenissen en optreden als ambassadeur van de poëzie.

Lees meer over die aanstelling


 

"De publieke ruimte is een ontmoetingsplaats van uiteenlopende, uitgesproken meningen. Dat mogen mijn gedichten ook zijn.”


Poëzie op school

'Men hoort wel eens van leraren die geen poëzie behandelen op school, of alleen om die poëzie dood te analyseren en er de slimheid van hun leerlingen mee te toetsen. Zulke leraren mag men, in een taalgebied waar de poëzie altijd zo heerlijk gebloeid heeft, van diefstal beschuldigen.'

Willem Wilmink

in "Ik heb de liefde lief - De mooiste liefdesgedichten uit de Nederlandse en Vlaamse poëzie" (blz. 7)
SAMENGESTELD EN INGELEID DOOR WILLEM WILMINK

***

HET NUT VAN POËZIE

Interview met Jan Lauwereyns

Vraag:
Het nut van wetenschap wordt weinig ter discussie gesteld, dat ligt anders voor poëzie. U heeft zich altijd verzet tegen het idee dat poëzie nutteloos zou zijn.

Antwoord:
‘Ik ben het compleet oneens met dichters die vinden dat poëzie er is voor de poëzie. Vrijheid is absoluut cruciaal om tot een gedicht te komen – dat is ook de instelling van waaruit ik schrijf. Dat wil niet zeggen dat er geen extern doel is. Eén effect is namelijk dat ik van poëzie geniet. Dat genot is heel belangrijk: het geeft zin aan het leven en kan zelfs helend werken. Kankerpatiënten die plezier maken, hebben bijvoorbeeld een betere kans om te overleven dan wie niet lacht. Dat is zo eigenaardig en paradoxaal aan de poëzie: hoewel ze voor zichzelf werkt, doet ze iets met me en heeft een duidelijke neurowetenschappelijke effecten.’
‘Bovendien verrijkt poëzie mijn vermogen om dingen te benoemen of inzicht te krijgen in hoe andere mensen denken en voelen. Literatuur biedt verhalen van mogelijke ervaringen en leert ons om een voorstelling te maken van het bewustzijn van anderen. Zo ontstaat er een gedeeld bewustzijn.’

Jan Lauwereyns is neuropsycholoog en dichter. Dicht in het Nederlands, Engels en Japans.

Uittreksel uit het interview ‘Wetenschap en poëzie lopen in mijn hoofd voortdurend door elkaar’ van Cathérine De Kock met Jan Lauwereyns n.a.v. de publicatie van zijn nieuwe dichtbundel ‘Nouvelle’ (Koppernik).
http://www.standaard.be/cnt/dmf20160127_02094044




HET MOET IETS DONKERS ZIJN GEWEEST, HET EERSTE WOORD


Stefan Hertmans’ nieuwe dichtbundel
‘Onder een koperen hemel’


Het tweede gedicht in de bundel bladzijde 8 zonder titel, maar over

“Het eerste woord en zijn herhaling”

Het moet iets donkers zijn geweest,
het eerste woord,
dik op de tong en pril,
iets tussen zucht en schreeuw
dat zich de dag in stootte
en meteen verdween.

Pas de herhaling is een wonder,
dat wat terugkeert zonder
dat je erom vraagt
maar dat ons draagt.
De eerste is altijd de tweede,
maar voor het eerst begrepen
in de keer.

Ik zweer je, ik zeg het nooit,
de grot klinkt ruw en warm in ons,
het is een tekening op je tong,
kun je het voelen, ja zo,
oer-sprong.

Je snapt het en je rolt
lachend het bed uit
en de prehistorie in.

Stefan Hertmans

 

Hoogleraar moderne literatuur Dirk De Geest schreef een recensie over deze nieuwe dichtbundel.

 


 

OP DE VLUCHT

 

Enkele mensen

Enkele mensen op de vlucht voor enkele mensen.
In een of ander land onder de zon
en enige wolken.

Ze laten achter wat van hen is, een of ander alles,
bezaaide velden, een aantal kippen en honden,
spiegeltjes waarin nu het vuur zich spiegelt.

Ze hebben kruiken en bundels op hun rug,
elke dag leger, elke dag zwaarder.

In stilte voltrekt zich iemands niet meer verder kunnen,
onder kabaal iemands weggrissen van iemands brood
en iemands schudden aan zijn dode kind.

Voor hen ligt een of andere weg die nooit de goede is,
altijd de verkeerde brug
over een rivier die vreemd roze kleurt.
Ergens wordt geschoten, dichtbij of verder weg,
in de lucht een of ander vliegtuig dat wat rondcirkelt.

Een soort onzichtbaarheid zou hier van pas komen,
een grauwe steenachtigheid,
of nog beter een soort nergens-zijn
voor enige tijd, of misschien lang.

Er zal nog wel iets gebeuren, alleen waar en wat.
Iemand zal hen tegenkomen, alleen wanneer en wie,
in hoeveel gedaanten en met wat voor bedoelingen.
Als hij de keus zal hebben,
wil hij misschien geen vijand zijn
en zal hij hen in een of ander leven laten.

Wisława Szymborska



Uit de verzamelbundel 'Einde en begin', Meulenhoff 2003

Dit gedicht werd als motief opgegeven in De Standaard Letteren van 24, 25 december 2015, die handelde over vluchten. Acht schrijvers geven hun mening. Ilja Leonard Pfeiffer verwijst naar het gedicht 'Enkele mensen':

'Het lezen van het gedicht 'Enkele mensen' van Szymborska helpt ook al niet. Want terwijl wij samen met onze politici ons uiterste best doen om de massale hulpbehoevendheid van die stumpers te reduceren en te abstraheren tot behapbare aantallen die uiteraard onder strikte voorwaarden al dan niet mogen worden toegelaten in ons consumptieparadijs, kiest Szymborska in het gedicht het perspectief van enkelen van hen en maakt zij hen weer tot mensen. Zij maakt hun angst voelbaar en hun wanhoop. Dat is buitengewoon onwelkom, zo vlak voor kerst.'


 

Een gedicht belicht

E.H.B.O.


De armen van het gedicht
boven het hoofd
belachelijk
als een drenkeling
adem
adem dan toch

de spiegel van mijn woorden
hield ik voor je stem
het glas bleef helder

ik wil niet langer wonen
in deze stilte

er zijn nog zoveel andere
mensen op de wereld

jij
bijvoorbeeld.

Ellen Warmond

Ellen Warmond, ‘E.H.B.O.’ In: Maatstaf 2 (1955), p. 887.
Het gedicht werd later opgenomen in de bundel Naar men zegt (1955).

Nog over de dichteres


Een ‘belichting’ door Maxime Van Steen, mei 2018:
http://www.dbnl.org/gedichtbelicht/




Verwijzing naar belangrijke actuele documenten op deze website:


Pagina Publicaties
>

- Voorontwerp van decreet betreffende de onderwijsdoelen voor de eerste graad van het secundair onderwijs - 13 juli 2018

- IEDEREEN TAALCOMPETENT! Visie op de rol, de positie en de inhoud
van het onderwijs Nederlands in de 21ste eeuw   -   25 januari 2017

Pagina NDN-activiteiten >

- Curriculum.nu
De derde consultatiefase is geopend! Feedback mogelijk tot 14 november 2018


- Visie op het vak Taal voor Curriculum.nu’
Visiedocument van het sectiebestuur Nederlands van VLLT
- januari 2018


- De eindtermen Nederlands: de NDN-adviestekst
Nederlands als fundament voor duurzaam onderwijs

- De DiVa-prijs 2019 van het Netwerk Didactiek Nederlands (NDN)

 



De Taalunie organiseerde in 2018 een vierde Week en in 2019 een vijfde Week van het Nederlands


6 t/m 13 oktober
__________

IEDEREEN AAN HET WOORD



Het Netwerk Didactiek Nederlands (NDN)
nam deel met een Netwerkmiddag
op woensdag 10 oktober 2018 - 14-17 uur
nam deel met een Netwerkmiddag
op donderdag 10 oktober 2019 - 14-17 uur

met als thema

Studenten ontmoeten leraren

Arteveldehogeschool Gent

CAMPUS KATTENBERG

Kattenberg 9 - 9000 Gent 

De namiddag is bedoeld voor studenten Nederlands van de Arteveldehogeschool.

Informatie hierboven en op de pagina NDN-Activiteiten



 

DOSSIER:



Zie de pagina Actuele berichten

***

Taal in de klas:
Standaardnederlands

Hoe beter je Nederlands leert, hoe sterker je staat

***

De heilloze onderschatting van taalonderwijs (Mia Doornaert)

***

Wat is STANDAARDNEDERLANDS?

***

Wat is 'n taal? LitNet vra die vraag!

***

 



 
 
 
© 2006, NDN